nieuws

Vinex-bouwopgave verdeelt behalve Houten ook D66

bouwbreed

Wordt het de locatie Houten-Zuid of valt de keuze op Schalkwijk? De vraag waar de Vinex-bouwopgave moet worden gerealiseerd, houdt de gemoederen niet alleen in het Utrechtse Houten flink bezig. Binnen D66 zijn de meningen al even verdeeld. Een verslag van het bezoek dat de Tweede Kamerleden Machteld Versnel, Jacob Kohnstamm en Louise Groenman en het aanstaande Kamerlid Marijke Augusteijn brachten aan de inmiddels internationaal bekende fietsstad.

Het begon f. hoe kan het ook eigenlijk andersf. met een fietstocht door de wijken en de centraal gelegen groenstrook van Houten, onder leiding van P.J.R. de Jong, Coordinator Groeitaak van de gemeente. Bedoeling daarvan was de gasten persoonlijk te laten ondervinden hoe fietsvriendelijk Houten wel niet is.

En het moet gezegd: fietsen door Houten is een ervaring op zich. De fietspaden binnen de stadswallen zijn verheven tot hoofdinfrastructuur. Alles is zo ingericht dat het met de auto veel langer duurt om op de plaats van bestemming te komen dan met de fiets. De auto is alleen de baas op de rotonde buiten de wallen, in Houten zelf heeft de fietser voorrang. Daar komt dan nog bij dat de fietspaden zelf mooi zijn aangelegd, goed worden onderhouden en langs fraaie plekken voeren. Kortom: een paradijs voor de fietser, dat recent zelfs de aandacht van een cameraploeg van de BBC wist te trekken.

Er kleeft echter een bezwaar aan de stedebouwkundige opzet waarvoor in Houten is gekozen. Men heeft geen rekening gehouden met schaalvergroting. De wallen en de rotonde vormen een ‘natuurlijke’ belemmering voor iedere poging tot nieuwbouw buiten de huidige grenzen. Niet in de laatste plaats omdat de fietsinfrastructuur wordt onderbroken. Iedere nieuwbouwlocatie komt hoe dan ook een beetje ‘los’ te liggen van de rest van Houten.

Beste manier

Het is dus zeer de vraag op welke manier het beste kan worden voldaan aan de bouwopgave waar Houten voor staat. De Vierde Nota Ruimtelijke Ordening Extra gaat uit van 6000 nieuwe woningen, als onderdeel van het totale programma van 31600 woningen in de Utrechtse regio. De Trendbrief en de fors toegenomen druk op de woningmarkt hebben niet geleid tot aanpassing van het programma en ook het Streekplan, dat in juni door provinciale staten wordt besproken, en waarin alle Utrechtse nieuwbouwlocaties voor de komende tien jaar zijn opgenomen, gaat uit van 6000 nieuwe Houtense woningen.

Die bestendigheid van het programma is voor stadsgewest Utrecht (RBU), provincie en rijk reden geweest om, mede in het kader van de gevoerde Vinex-onderhandelingen, uit te gaan van de nieuwe locatie Houten-Zuid. Een keuze die werd gedeeld door

het oude college, en inmiddels is vertaald in een stedebouwkundig opzet die veel overeenkomsten vertoond met de opzet van Houten zelf: een centraal gelegen NS-station, omgeven door winkels, kantoren, en woonwijken, die naar de randen toe in steeds minder grote dichtheden zijn bebouwd.

Houtens Belang

Niet iedereen deelde echter de keuze voor Houten-Zuid. Zoals bijvoorbeeld de oprichters van de lokale partij Houtens Belang, die uitsluitend met dit onderwerp de gemeenteraadsverkiezingen in ging, en tot ieders verrassing ook nog als grootste partij, met zes zetels in de nieuwe raad mocht plaatsnemen.

Maar ook de raadsfractie van D66 had bezwaar tegen Houten-Zuid, en zij lijken daarin te worden gesteund door het nieuwe college van B&W, gevormd door CDA, VVD, D66, en GroenLinks.

Volgens D66-fractievoorzitter Ton Ouwehand zijn de bezwaren voornamelijk gebaseerd op het vermoeden dat het bouwprogramma in de toekomst niet beperkt zal blijven tot de 6000 woningen die nu zijn ingeschat. En een toekomstige verhoging van het bouwprogramma houdt in dat er behalve Houten-Zuid nog een locatie in ontwikkeling moet worden genomen of dat Houten-Zuid in grotere dichtheden moet worden volgebouwd.

Beide opties zijn voor een meerderheid in de nieuwe gemeenteraad niet verteerbaar. Daar vraagt men zich af of het niet beter is te kiezen voor een geheel nieuwe, grotere locatie: Schalkwijk, nu nog een voornamelijk agrarisch gebied, maar met vergelijkbare potenties als Houten, en met ruimte voor de bouw van 10000 tot 15000 woningen. Het is een optie, die in ieder geval nader onderzoek verdient, zo meent Ouwehand.

“Schalkwijk is ten onrechte op de zwarte lijst terecht gekomen. Het is een fantastische locatie. Mijns inziens hebben het RBU en het rijk onvoldoende geluisterd naar de lokale geluiden. Dan werk je ‘one-issue’-partijen als Houtens Belang in de hand. Als dit zo doorgaat zou het er wel eens toe ke leiden dat Houten het Vinex-uitvoeringscontract niet ondertekent. Daarom zeg ik: kom met een vernieuwende visie op de ruimtelijke ordening en doe wat de mensen werkelijk willen. Dat kan nog steeds: er staat immers nog geen paal in de grond.”

Impasse

De aanwezige D66’ers van provinciale staten Utrecht zijn, zo blijkt bij navraag, een andere mening toegedaan. Zoals bijvoorbeeld Statenlid Prevoo, die een oude D66-motie in herinnering roept, waarin de locatie Schalkwijk van de hand wordt gewezen en de statenfractie van D66 zich uitspreekt voor Houten-Zuid.

Statenlid Van Lidth de Jeude spreekt op zijn beurt van een impasse, waar men in D66-kring nog lang niet uit is. Voor hem is de optie Houten-Zuid in ieder geval niet zomaar van de baan. “Die discussie moet nog worden afgerond.”

Het lijkt erop dat de raadsfractie van D66 dus niet op de steun van de Statenfractie van D66 hoeft te rekenen. En op rijksniveau zijn de collega-D66’ers ook geen echte voorstanders van Schalkwijk. Versnel: “Schalkwijk sluit niet aan bij de compacte stad-gedachte. Bovendien is er veel nieuwe infrastructuur nodig, moet er een nieuw station worden gebouwd, en moeten we nog maar afwachten wat de gevolgen zijn voor de automobiliteit.”

Coordinator Groeitaak De Jong wijst op zijn beurt nog op een bijkomend probleem van Schalkwijk, namelijk dat Houten in de race is voor de Floriade. De komst daarvan hangt nauw samen met de ontwikkeling van Houten-Zuid. “De investeringen in de Floriade zijn alleen rendabel als er woningbouw wordt gepleegd in Houten-Zuid. Als dat niet doorgaat komt de Floriade er ook niet.”

“Het is niet eenvoudig voor dit probleem een oplossing te vinden”, luidt dan ook de conclusie die Versnel uit het werkbezoek trekt. “Zeker omdat je nu niet weet hoe de werkelijkheid er over tien of vijftien laat staan over twintig jaar uitziet. Twintig jaar geleden bestond Houten nog maar amper, ik bedoel maar. Op dit moment zie ik als enige mogelijkheid dat er in RBU-verband een soort intentie-verklaring wordt afgesloten, waarin wordt afgesproken dat het voor Houten blijft bij 6000 woningen, en dat bij een stijgende woningbehoefte eerst andere locaties in het stadsgewest in ontwikkeling worden genomen, voordat van Houten een bijdrage wordt gevraagd.”

Onzeker

Deze oplossing werd door Ouwehand overigens direct als “te onzeker” van de hand gewezen. Vanavond komt het kader van D66 in de provincie Utrecht bijeen om verder te praten over de locatieproblemen. Afgaande op de discussies in Houten zou dat wel eens een latertje ke worden…

De delegatie van D66 vlak voor het begin van de fietstocht door Houten.

Michiel Sablerolle

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels