nieuws

Almelo ziet komst Beatrix als kroon op stadsherstel

bouwbreed

Een erkenning voor het elan waarmee Almelo de binnenstad nieuw leven inblaast. Zo ziet de gemeente het officiele bezoek van koningin Beatrix vandaag. “Waar andere gemeenten blijven steken in het maken van plannen, voert Almelo ze uit. De afgelopen vijf jaar is er in ons centrum voor – 300 miljoen gebouwd”, stelt burgemeester Van Roekel niet zonder trots.

Almelo ontwikkelde zich in de eerste helft van deze eeuw mede dank zij goede wegen en spoor- en vaarverbindingen tot een belangrijk centrum van de Nederlandse textielindustrie. Fabrieken, omringd door arbeiderswijken, bepaalden steeds meer het stadsbeeld. Medio jaren zeventig zette de teloorgang in: de ene na de andere textielonderneming ging failliet. De imposante fabrieken van weleer veranderden in naargeestige complexen zonder toekomst. De internationale verkeersader dwars door het centrum maakte het stadsbeeld er nog onaantrekkelijker op.

Dat alles tastte de economische functies van het centrum ernstig aan. Winkels en horecabedrijven zagen hun omzet flink teruglopen, te meer doordat de koopkracht van de Almeloers door de economisch crisis afnam. De gemeente raakte op haar beurt door de groei van het aantal bijstandsuitkeringen financieel zo in moeilijkheden, dat ze onder curatele van het rijk kwam.

Spiraal

Almelo leek op sterven na dood. Hoe kan de stad de neerwaartse spiraal doorbreken? Dat was de hamvraag waarmee het gemeentebestuur in de jaren tachtig worstelde. De roep om hulp bleef in Den Haag en Brussel niet ongehoord; er kwam geld voor de aanleg van een groot bedrijvenpark, voor scholing van kansarmen en voor bouwpoen op de plaats van oude textielfabrieken. Almelo gooide het imago van ‘een zielige stad’ overboord en ging geestdriftig aan de slag. Er ontstond een klimaat waarin poontwikkelaars graag investeerden, Almelo weer in trek raakte als woonstad, het culturele leven opbloeide en de gemeente er ook financieel wat beter voor kwam te staan. Almelo maakte het zogenoemde Vlinderstad-model tot uitgangspunt van zijn ruimtelijk beleid in het centrum. Dat betekent dat concentraties van wonen en werken worden afgewisseld door groen dat tot diep in de stad doordringt. Doorgaande wegen maakten plaats voor een net van voetgangers- en fietspaden, water, pleinen, winkelcentra en een nieuw busstation.

Blauw

Er kwam een verbindende kleur voor het hart van de stad: blauw. En die komt overal terug: op bij voorbeeld zitbanken, afvalbakken en paaltjes. Uniform gebruik van materialen in de bestrating maakt het centrale voetgangers- en verblijfsgebied goed herkenbaar en verduidelijkt de samenhang tussen straten en pleinen. Voor die “geintegreerde visie en daadkrachtige aanpak” kreeg Almelo in 1992 De Bronzen Bever, de Rijksprijs voor bouwen en wonen.

De belangstelling van bedrijven voor het investeren in de Almelose binnenstad nam fors toe, nadat het Van der Valk-concern in 1986 de schouwburg van de gemeente had gekocht om er een theaterhotel en congrescentrum van te maken. “Van der Valk had duidelijk een voorbeeldfunctie”, stelt de gemeente vast. De verkoop van de schouwburg was uit nood geboren, want Almelo had geen geld meer om het theater in stand te houden.

De nieuwe bibliotheek, die vandaag door koningin Beatrix officieel wordt geopend, is zonder twijfel de kroon op de inspanningen van Almelo om de binnenstad in cultureel opzicht op te krikken. Het moest een bouwwerk worden dat zelfs internationaal de aandacht zou trekken. Meccanoo architecten BV uit Delft ontwierp een gebouw dat veel weg heeft van een vis met een zwierige staart.

Tijdens een wandeling en autotocht kan koningin Beatrix zien dat het in de Almelose binnenstad nog steeds gonst van de bouwactiviteiten. Dat is bijvoorbeeld het geval in de omgeving van het NS-station, waar onder andere een gerechtsgebouw verrijst. Het koninklijk oog zal zonder twijfel ook vallen op de grote vijver met in het midden daarvan – als herinnering aan de textielindustrie – een portiershuisje en grote schoorsteenpijp.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels