nieuws

Rotterdam toont eerste overzicht beeldhouwkunst Zuid-Afrika

bouwbreed Premium

Voor het eerst is er in het Museum voor Volkenkunde te Rotterdam een tentoonstelling te zien die volledig is gewijd aan de beeldhouwkunst uit de Venda, een thuisland in het noorden van Zuid-Afrika. Hein Reedijk, directeur van het museum, is ervan overtuigd dat het werk de voorbode vormt van wat Zuid-Afrika gaat bieden.

De tentoonstelling ‘Venda. Hedendaagse kunst uit Zuid-Afrika’ bevat ongeveer 35 houten beelden van twaalf kunstenaars als Owen Ndou, Johannes Maswanganyi en Freddy Ramabulana. Zuidafrikaanse critici beschouwen die laatste als de meest moderne Venda-kunstenaar. Sommige beeldhouwers exposeren al een aantal jaren. Werk is onder meer vertegenwoordigd in de toonaangevende Everard Read Contemporary Art Gallery in Johannesburg.

Een aantal sculpturen was eerder dit jaar te zien op de tentoonstelling Zuiderkruis in het Stedelijk Museum in Amsterdam. Die presentatie deed nogal wat stof opwaaien omdat de Zuidafrikaanse regering aanvankelijk geen toestemming gaf voor het vervoer van de kunst naar de hoofdstad. Zuiderkruis vormde de inzending van Zuid-Afrika naar de Biennale in Venetie, waar het land voor het eerst aan mee mocht doen.

De 35 houten beelden die nu aan de Willemskade 25 in Rotterdam staan opgesteld, werden tijdens een reis door de Venda verzameld door Erna Boemers, conservator Afrika van het museum. Zij is razend enthousiast over de sculpturen, maar twijfelt ook. “Wat moeten we hier mee, vroeg ik me vaak af”, erkent ze. De presentatie is volgens haar bedoeld als eerste kennismaking. Na deze ‘smaakmaker’, die tot en met 25 februari 1995 is te zien, hoopt ze over drie jaar een grote overzichtstentoonstelling te ke houden.

Met de expositie wil ze de kunstenaars ook financieel ondersteunen door te bemiddelen bij de verkoop van hun werk. Omdat het museum de kunst niet zelf mag verkopen, verwijst ze geinteresseerden naar galerie Charlotte Daneel in Amsterdam. Via Daneel kwam de conservator ook voor het eerst in contact met de kunst.

De Venda-kunstenaars zijn allemaal autodidact. Vaak werken ze als houtsnijder en maken ze lepels, trommels en wandelstokken. Het kunstenaarschap zien ze meestal als roeping. Zo werd de kunstenares Noria Mabasa, wier werk ook op de tentoonstelling Zuiderkruis was te zien, in 1983 in een droom geroepen om in hout te gaan werken. Dat materiaal was bij de Venda alleen aan mannen voorbehouden. Net als dr. Phutuma Seoka haalt zij ook haar inspiratie uit dromen.

Dr. Phutuma Seoka, die zijn ‘titel’ kreeg door de handel in de jaren vijftig in medicinale kruiden en geneeswijzen, laat ook ‘de geest van het hout’ bepalen hoe een beeld moet worden; hij stopt als hij de geest tegenkomt.

De kunst vormt ook een manier om een boodschap door te geven en om commentaar te leveren op de politiek. De titel van het beeld van Owen Ndou ‘De Klerk worried’ uit 1991/92 behoeft wat dat betreft geen toelichting.

Reageer op dit artikel