nieuws

‘Paleis van de republiek’ wordt toch gesaneerd

bouwbreed Premium

Ooit was het bouwwerk de trots van de DDR-bonzen: het ‘Paleis van de Republiek’ op het eiland in de Spree in het historisch centrum van de Duitse hoofdstad. In september 1990 -kort voor de Duitse eenwording- werden de multifunctionele constructie en zetel van de Oost-Duitse Volkskammer gesloten. Vergiftigd door asbestvezels, luidde de conclusie. Afbreken, beval het departement van woningbouw in Bonn.

Volgend jaar zouden de afbraakwerkzaamheden beginnen. Wat er voor het ‘Paleis’ in de plaats zal komen, is tot heden ten dage omstreden. De kans dat het historische ‘Stadtschloss’ uit de keizertijd -door bommen grotendeels verwoest en op bevel van Honeckers voorganger Ulbricht in de jaren vijftig opgeblazen- wederom op deze plek zal herrijzen, lijkt op dit moment vrijwel uitgesloten.

De lege schatkist speelt de pleiters voor het behoud van het socialistische Paleis in de kaart. Sanering van het stalen skelet met bruine thermopane-ruiten en facade van wit marmer -160 meter lang, 86 meter breed, 32 meter hoog- is vele malen goedkoper gebleken.

De begrotingscommissie van de Bondsdag wil tot 31 mei over het lot van het ‘Paleis’ beslissen. Voorzitter Walther (SPD) stelt voor om samen met particuliere investeerders een nieuw concept te ontwikkelen.

Een nieuw congrescentrum zou deze hinderlijke herinnering aan het tijdperk DDR moeten vervangen, zo meende de regering Kohl en het bestuur van Berlijn. Het Oost-Duitse ministerie van buitenlandse zaken aan de overkant zou immers eveneens worden afgebroken en vervangen door iets ultra-moderns. Maar de politiek had de rekening buiten de waard gemaakt.

Gehechtheid

Bij de plannen ter sanering spelen ook de kosten voor onderhoud van het DDR-Paleis -DM350000 per maand- een voorname rol. Dat de Oost-Berlijners gehecht zijn aan dit bouwwerk is minder belangrijk. Maar toen bleek dat de lucht in het West-Berlijnse ‘ruimtevaartstation’ ICC (Internationaal Congrescentrum) ook door asbestvezels wordt vergiftigd, wezen de voorstanders van het DDR-Paleis met recht op het feit dat absoluut niemand aan de afbraak van dit gigantische congresgebouw uit de jaren zeventig denkt.

Het ICC blijft geopend tijdens de sanering via een procede dat al in twee Berlijnse scholen met groot succes werd getoetst en financieel zeer gunstig is. Tot nu toe gold het argument als heilige koe dat de volledige verwijdering van de asbestvezels in het Paleis van de Republiek tussen de DM170 en 200 miljoen zou kosten. Het bouwwerk zou volledig ontkleed moeten worden. Slechts de ruwbouw zou overblijven.

Verdoemenis

“Dan ke we het net zo goed helemaal afbreken”, meenden Bonn en Berlijn. Inmiddels is het federale Instituut voor Onderzoek van Materialen ervan overtuigd dat met het procede ter sanering van het ICC ook het Paleis kan worden gesaneerd. Het gespoten asbest zou slechts op die plaatsen moeten worden verwijderd waar het gemakkelijk toegankelijk is en waar de vezels los ke raken.

Op de ontoegankelijke plaatsen zou men het asbest met vloeibare kunststof ke bespuiten. Voor die lak zou rond DM17 miljoen nodig zijn. De volledige verwijdering van het toegankelijke asbest kost DM32 miljoen. Afbraak zou dan niet meer nodig zijn. Dat was koren op de molen voor alle Oost-Berlijners die voor behoud van het Paleis als ‘ontmoetingscentrum voor mensen uit heel Europa’ pleiten; 57000 handtekeningen hebben ze al verzameld.

In West-Berlijn heeft men het afbraakplan echter nog niet ad acta gelegd. Kortgeleden wenste de Berlijnse burgemeester Diepgen het Paleis wederom “van harte” subiet naar de verdoemenis. Hij wil het zelfs niet cadeau hebben van de federale overheid. En alle West-Berlijners en West-Duitsers die voor wederopbouw van het ‘Stadtschloss’ van de familie Hohenzollern pleiten, staan pal achter de burgervader.

Het Paleis van de Republiek vlakbij de recentelijk gerestaureerde Berlijnse Dom werd in april 1976 geopend met het 9e partijcongres van de Oost-Duitse communisten. Twee keer per jaar vergaderde de Volkskammer in het gebouw dat ook als Huis van Afgevaardigden voor de DDR-afgevaardigden diende. Pronkstuk van het Paleis is de Grote Zaal met maximaal 4800 zitplaatsen en zes beweeglijke Buhnes. In deze zaal vonden alle partijcongressen plaats en in oktober 1989 ook het 40-jarige jubileumfestival van de DDR in aanwezigheid van Honeckers hoogste gast, Michal Gorbatsjof.

Reageer op dit artikel