nieuws

Ingewikkelde bijdrage aan marktonderzoek in bouwnijverheid

bouwbreed

De belangstelling voor onderzoek van de samenhang tussen de bouwactiviteit en economische veranderingen groeit snel. Dat ligt ook in de rede; de bouwproduktie heeft een groot aandeel in de economie en moet daarom wel gevoelig zijn voor economische veranderingen. Sinds de omvang van de bouwproduktie niet meer sterk onder de invloed staat van overheidsbeleid, is samenhang met de economie het voor de hand liggende uitgangspunt voor onderzoek van de bouwmarkt. Een recente bijdrage aan dat onderzoek is de studie onder de titel ‘Wat doet de barometer?’ van Van Miltenburg en Romijn.

Op grond van uitvoerige statistische en econometrische analyses hebben de schrijvers twee conjunctuurindicatoren voor de bouwproduktie ontwikkeld. De eerste heeft een voorlooptijd van vier kwartalen en is gebaseerd op gemeten veranderingen in het economisch klimaat, de index van de koopbereidheid, de geannuleerde opdrachten aan architecten en de rente op langlopende staatsleningen. De tweede is een indicator op korte termijn met een voorlooptijd van een kwartaal; deze is gebaseerd op dezelfde vier grootheden, tezamen met een tweetal gegevens met een korter zicht, namelijk de conjunctuurindicator van De Nederlandsche Bank en de verleende bouwvergunningen. Het resultaat is een cijfer dat de verwachte bouwconjunctuur beschrijft, dat wil zeggen de in de komende kwartalen verwachte afwijking van de produktie ten opzichte van de trendmatige ontwikkeling en gezuiverd voor seizoenschommelingen.

Zeer econometrisch

Dat resultaat wordt bereikt na onderzoek, bewerking en toetsing van verscheidende mogelijke basisreeksen, die worden vergeleken met een referentiereeks, dat is de ontwikkeling van de investeringen met herkomst bouwnijverheid, gecorrigeerd voor seizoenbewegingen en trendmatige ontwikkeling. Dit gedeelte van het werk is voor niet-econometrische geschoolde lezers bijzonder moeilijk tot in het geheel niet te volgen. De leesbare gedeelten zijn overigens evenmin erg duidelijk en hier en daar zelfs slordig. Van, bijvoorbeeld, de zin overlopend van bladzijde 80 naar 81 is absoluut geen chocola te maken. Voorts ontbreekt bij verscheidene grafische voorstellingen een verklaring van wat de cijfers voorstellen. Hoe wordt in de figuren 10 t/m 17 nu de bouwcon junctuur gemeten, in fluctuaties in procenten, in miljarden guldens?

Globaal resultaat

De berekende verwachting betreft de conjunctuur van de bouwproduktie. De praktische betekenis van dat gegeven lijkt ons vrij beperkt. De bouwproduktie is van een zeer heterogene samenstelling en een begrip als de bouwproduktie gooit een groot aantal zeer verschillende activiteiten met elk hun eigen marktbewegingen op een hoop. De ontwikkeling in de woningbouw of de renovatie kan totaal anders zijn als die van de grond-, water- en wegenbouw en een totaalcijfer zoals dat van de barometer leert ons daarover niets. Voorts beschrijft het gevonden resultaat de conjuncturele ontwikkelng; de verandering van de feitelijke vraag op de bouwmarkt omvat echter meer dan alleen de conjuncturele component.

Ingewikkeld

Naar onze verwachting zal, door de ingewikkelde presentatie en het globale resultaat, dit werk nauwelijks zijn weg naar de bureaus van bouwmarktonderzoekers vinden.

Met onze beperkte kennis van de materie, gesteund door het oordeel van collegas ‘die ervoor geleerd hebben’, menen wij dat theorestisch een belangrijke bijdrage aan het economisch onderbouwde marktonderzoek voor de bouwnijverheid is geleverd. De praktische bijdrage lijkt ons echter vooralsnog niet zo groot. Men kan zich ook afvragen of de schrijvers dat ambieerden; uit de laatste zin spreekt althans een zekere reserve: ‘zodat hiermee een bruikbaar aanvullend instrument is verkregen voor de conjunctuurprognose’. Inderdaad, geen eindresultaat, maar een instrument waarmee een deskundige onderzoeker mogelijk verder kan werken.

A.J.M. van Miltenburg en G. Romijn: Wat doet de barometer? een conjunctuurindicator voor de bouwnijverheid, Delftse Universitaire Pers, 1992.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels