nieuws

Zonnig weekend tussen stoelen en ander design

bouwbreed

Het designersweekend luidde dit jaar de lente in. Voor de achtste keer konden ontwerpers, met accent op architecten en binnenhuisarchitecten, zich orienteren op nieuwe ontwerpen met vooral veel stoelen. Vooraanstaande fabrikanten als Fritz Hansen uit Denemarken, Thonet uit Oostenrijk/Duitsland, Cassina uit Italie en Vitra uit de Verenigde Staten/Duitsland brachten veel nieuws, soms in de vorm van replicas en uitmondend in fascinerende architectuur.

Zoals vanouds ligt het accent bij het designersweekeend rond Amsterdam, maar bleken uitstapjes naar IJsselstein en Beesd heel goed mogelijk. Tien bedrijven ontvingen bezoekers aan huis dan wel in een specifiek ingerichte locatie in het Amstelpark of Van der Togtmuseum in Amstelveen. Naast nieuwe ontwerpen waren het onderlinge contacten tussen ontwerpers, importeurs, fabrikanten en de professionele afnemers die voor een open sfeer zorgden.

Persoonlijke selectie Iedere deelnemer aan het weekend heeft zo zijn eigen prioriteiten en vooral verwachtingen van de verschillende open huizen. In dit artikel heeft de auteur ook een persoonlijke selectie gemaakt, nadat overigens alle adressen waren bezocht.

Kreymborg in Amsterdam-Zuid is vanouds het adres voor een uitgelezen Scandinavische collectie met Fritz Hanssen uit Denemarken en wat meer op de achtergrond de opmerkelijk collectie van Alvar Aaltos eigen Artek uit Finland. Enerzijds zijn het collecties met ontwerpen die al tientallen jaren in de belangstelling staan, met als opmerkelijk voorbeeld daarvan de ranke stoelen van Arne Jacobsen. De eenvoudige in triplex gevormde zitting en rug uit een stuk op een minimaal en daardoor transparant onderstel, worden vandaag de dag naar het me voorkomt meer dan ooit in poen als restaurant en dergelijke toegepast. Hoogtepunten in deze reeks ontwerpen uit de jaren vijftig, haalden inmiddels een miljoenen oplage!

Fabrikant Fritz Hansen lijkt moeilijke tijden overwonnen te hebben en verscheen met een stoel ensemble van Alfred Homann als nieuwe aanwinst in de Deense collectie. In feite vertoont de stoel gelijkenis met de Arne Jacobsen stoelen. Overeenkomsten zijn dan de zitting/rug, nu uitgevoerd in kunststof en opnieuw een onderstel van rank staal met een diameter van 16 mm. Dat verchroomd stalen onderstel mist iets van de elegantie van Arne Jacobsen, maar in de uitvoering met leuningen zijn die logisch in het ontwerp geintegreerd. Het element van kunststof heeft zowel aan de bovenzijde in de breedte een zachte profilering en aan de achterzijde in de lengte een ribbelvormige verstijvingsprofiel. Zitcomfort en een logisch ogende stabiliteit in een relatief dun materiaal geven de stoel een eigen uitstraling.

Hoewel de stoelen ook met bekleding van stof voorhanden zijn, leek het soberder ‘kale model me aantrekkelijk voor ruimten waar veel mensen bijeenkomen.

‘Mooi eigenzinnig’

Bitter Thonet in Beesd vertegenwoordigt de al honderd jaar oude Thonet, aanvankelijk vooral fabrikant van meubilair van onder stoom gebogen hout. Maar de moderne generatie rond het Nieuwe Bouwen werd ook door Thonet bediend, van Josef Hofman en Otto Wagner tot Walter Gropius, Mies van der Rohe en Mart Stam.

Voor de moderne generatie stapte Thonet zonodig over van gebogen hout op gebogen stalen buis.

De Freischwinger van Mart Stam werd een begrip na het tonen van een proto-type in de Weisenhof-Siedlung in Stuttgart.

De originele vormgeving van Mart Stam is nog steeds voorhanden in de Thonet collectie, die overigens in woonwarenhuizen als imitatie voorkomt met ‘gevlochten riet’ van kunststof…

In de jaren dertig ontwikkelde Mart Stam een versie met beklede zitting en rugleuning. Een eenvoudiger versie ontstond in die tijd met een zitting en rugleuning van blank gelakt triplex. Het zijn deze modellen die inmiddels weer in de collectie van Bitter Thonet zijn teruggekeerd. Het zijn eigenzinnige stoelen die me meer fascineerden dan meer actuele ontwerpen.

Kwaliteit is minder gevoelig voor trends en blijken vijftig jaar of meer na het ontwerp meer dan classicers , het vormen aangenaam ogende en zittende stoelen in een hedendaags interieur, mooi eigenzinnig, zeker voor kenners.

‘Eeuwige bron’

Toen de Amerikaanse schrijfster An Rand haar roman ‘De eeuwige bron’ schreef, stond Frank Lloyd Wright model voor de hoofdfiguur; FLW zoals zijn vaak gebruikte initialen luidde, maakte het niet zo bont als Rand schrijvend veronderstelde.

Maar die titel van de eeuwige bron is heel raak getypeerd. Het omvangrijke oeuvre van gebouwen en hun inrichting is nooit fraaier en completer gedocumenteerd dan de laatste jaren, mede vanuit Japan.

Niet bekend

Geen wonder dat mensen als Dudok zich door de beroemde publikaties in Wendingen lieten inspireren tot post-Wright stoelen voor bijvoorbeeld het raadhuis in Hilversum.

Maar ook het door FLW ontwikkelde bureau voor Johnson Wax uit 1936 is weer in produktie genomen, “ietwat aangepast, omdat we inmiddels PC’s hebben, maar met liefde en eerbied voor het oorspronkelijke ontwerp” . Ik denk niet dat je zon bureau voor gebruik van een pc aanschaft.

Ze hadden gerust het authentieke ontwerp mogen aanhouden, want musea zijn waarschijnlijk de belangrijkste collectioneurs voor zon bureau, hoewel je dat met Amerikaanse FLW-enthousiasten natuurlijk nooit zeker weet.

“Beter een goede reproduktie dan een slecht schilderij” of woorden van die strekking zou Vincent van Gogh ooit hebben uitgesproken. Dat leek tijdens het Designersweekend ook voor meubelen op te gaan. Maar af en toe overtuigden hedendaagse ontwerpers. Bijvoorbeeld het buitenmeubilair van Reichenberg Weiss bij Quintessens in Amsterdam. In de vuurverzinkte staalconstructies werd lariks gebruikt voor tafelbladen, zittingen en rugleuningen. Prachtig gedetailleerd met een uiterste eenvoud. Het lariks mag verkleuren, de afwerklaag maakt het niet overdreven ‘mooi’, maar het ontwerp oogt perfect. Wellicht een laat twintigeeuwse nieuwe classicer?

Hedendaags Bij Vitra ontmoette ik weer architectuur.

De fabrikant heeft een nederzetting in Weil am Rhein met een stoelenmuseum van Frank O. Gehry. Achter deze blikvanger ligt overigens een produktiehal van de Britse hightecher Nicolas Grimshaw en brandweergarage van Zaha Hadid (haar eerst gerealiseerde gebouw) Met een klein scholings- en conferentiecentrum zet de Japanner Tadao Ando voet aan de grond in Europa (overigens na zijn tijdelijke Expopaviljoen in Seveilla). Eind van dit jaar vindt opening plaats.

Gelijktijdig bouwt Gehry aan een nieuwe vestiging in de omgeving die volgend jaar gereed komt. En omdat Vitra toch meubels produceert, met onder andere de prachtige reeks stoelen van Charles en Ray Eames van de aluminiumgroup, brengt men ook stoelen van Frank O.

Gehry, waaronder een Europese oplage van zijn stoelen uit ribkarton.

Het vormden hoogtepunten tijdens het Designersweekend, maar blijven actueel.

De stoel ‘ensemble van Fritz Hansen uit Denemarken zoals die door Kreymborg in Amsterdam wordt geimporteerd.

Frank Lloyd Wright ontwierp op dertigjarige leeftijd deze eetkamertafel en -stoelen voor Joseph Hussers woning in Oak Park bij Chicago, die worden nu weer nagemaakt door Cassina.

Vuurverzinkt staal en onbehandeld lariks zijn de materialen van deze meubelen voor buiten van Reichenberg en Weis bij Quintessens.

Schets van een eigenzinnige stoel van Frank O. Gehry voor Vitra.

Interieur van de traphal in het gastenhuis van Tadao Ando in Weil am Rhein, dat eind van dit jaar gereed komt en het eerste (permanente) werk van de Japanner in Europa vormt.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels