nieuws

Certificaat mag niet ‘het’ doel van certificatie zijn

bouwbreed Premium

Als certificering tot belangrijkste doel van kwaliteitszorg wordt verheven, is het gevaar zeer groot dat een kwaliteitssysteem ontstaat dat weliswaar aan de formele eisen voldoet, maar niet aansluit op de dagelijkse praktijk. Menig bedrijf komt na een zeer hectisch en intensief certificeringsproces in een ‘post-certificale depressie terecht, waarin wordt ontdekt dat de kwaliteitszorg en het kwaliteitssysteem in het bedrijf niet echt leven en iedereen lijkt over te gaan tot de ‘normale (wan)orde van de dag.

Dit blijkt uit de -nog interne- notitie ‘Kwaliteitsfilosofie van de Adviesraad Technologiebeleid Bouw (ARTB) waarin wordt vastgesteld dat de kwaliteitszorg in de bedrijfstak bouw teveel dreigt door te schieten in de richting van certificering. De ARTB benadrukt certificering zeker niet af te wijzen, ondanks een hierin verwoorde kritische houding. De markt vraagt om certificering, dus het streven naar certificering is legitiem en zelfs noodzakelijk. De raad waarschuwt alleen voor een te eenzijde fixatie op certificering.

Tegen de achtergrond van de huidige ontwikkelingen rond kwaliteitszorg in de bouw, waarover in de vergaderingen van de raad is gesproken, spreekt de ARTB zijn twijfels uit over de waarde van certificering. De adviesraad vraagt zich daarbij onder meer af of het geheel van certificering niet wordt overtrokken. Niet alleen de ARTB zet overigens vraagtekens bij de huidige certificeringshausse.

Overigens weten ook anderen de waarde van een ISO 9000certificaat behoorlijk te relativeren. In een onderzoek van KNMG Consultants bij bedrijven in de metaalsector en de electrobranche die tenminste al een jaar in het bezit zijn van een ISO-9000 certificaat wordt geconcludeerd dat het certificaat nauwelijks bijdraagt tot verhogen van het kwaliteitsbewustzijn.

Fixatie

Het streven naar certificering van bedrijven in de bouw en de installatietechniek is zeer actueel. De belangrijkste aanleiding daarvoor is dat grote op drachtgevers in toenemende mate een kwaliteitssysteemcertificaat vragen bij de selectie van contractpartners. Streven naar certificering is dan ook zeker legitiem te noemen, maar certificering mag volgens de ARTB nooit het primaire doel van kwaliteitszorg in een bedrijf zijn.

Een te eenzijdige fixatie op certificering kan leiden tot het tegenovergestelde wat certificering beoogt: het bieden van enige zekerheid aan klanten dat zij zullen krijgen wat zij vragen. Die zekerheid kan alleen worden geboden, wanneer het gecertificeerde kwaliteitssysteem aansluit op de cultuur van het bedrijf en bovendien de daadwerkelijke werkzwijze van dat bedrijf weerspiegelt.

Van binnenuit

De motivatie voor de ontwikkeling van kwaliteitszorg moet volgens de adviesraad vooral van binnenuit komen. Het gaat om een door management en medewerkers breed gedragen en uitgedragen wil om processen, produkten en diensten voortdurend te verbeteren. De doelstelling voor die verbeteringen ke verschillend van aard zijn. Ze ke betrekking hebben op: rendement, personeelsinzet, dienst verlening, werksfeer, marktaandeel en procesbeheersing.

In het voortdurend streven naar het bereiken van die doestelling kan op een gegeven moment een niveau worden bereikt, dat het bedrijf ook rijp is voor kwaliteitssysteemcertificering.

Contracten

De ARTB benadrukt dat een kwaliteitssysteemcertificaat vooral betrekking heeft op de elementen van een kwaliteitssysteem die voor contractuele situaties met opdrachtgevers van belang zijn: de zogenoemde externe kwaliteitsborging. Dit betreft slechts een beperkt deel van de kwaliteitszorgaspecten, zoals het kwaliteitssysteem, de kwaliteitsbeheersing en de interne kwaliteitsborging binnen het bedrijf.

Een certificaat biedt opdrachtgevers enige zekerheid dat het kwaliteitssysteem aan internationaal genormeerde eisen voldoet en dat hij daarom mag verwachten dat hij krijgt wat hij vraagt. Het wil zeker niet zeggen dat het bedrijf ook zijn eigen, interne doelstellingen haalt. Alleen daarom mag certificering nooit het eerste, laat staan het enige doel van kwaliteitszorg zijn, aldus de ARTB.

Reageer op dit artikel