nieuws

Gekantelde kraan was niet goed gestempeld

bouwbreed Premium

Onderzoek van Keboma heeft uitgewezen dat het ongeval met de bouwkraan in Waalsdorp moet worden toegeschreven aan het niet goed stempelen van de machine.

Het mag overigens een wonder heten dat machinist K.M. bij het ongeval ongedeerd is gebleven.

“Over het dak ben ik eruit gekropen” , vertelde deze. “Ik was nog niet eens aan het hijsen toen ik voelde dat de kraan ging kantelen. Ik kon nog ‘weg’ schreeuwen naar Jaap en Gerard. Ze renden weg, maar Gerard kreeg toch nog een tik van de giek.

Armbreuk De armbreuk schijnt mee te vallen, hij hoefde niet eens in het gips. Ik zit natuurlijk ook in over de materiele schade.

Heb je die kraan gezien:het basisgiekdeel is losgebroken van de zijvlakken, de telescoopsectie is ingedrukt, de geleidingen van de telescoopcilinders zijn vervormd. Het is gewoon een ruine, overal van alles kapot. Wat heb ik toch fout gedaan? Het is pas de tweede dag dat ik hier aan het werk ben.”

Zijn chef Van D. wilde dat natuurlijk ook graag weten. Volgens hem was er een positieve beoordeling van de kraan van Keboma en hadden de professionele periodieke keuringen voor de kraan een ruime voldoende opgeleverd.

Weliswaar was M. pas voor de tweede dag op de bouwplaats aan het werk, maar binnen het bouwbedrijf staat hij bekend als een bekwaam kraanmachinist.

‘Rennen…’

Om de oorzaak van het ongeval vast te stellen verzocht Bouwconsort aan Keboma een onderzoek in te stellen. De inspecteur van Keboma was twee uur later al op de bouwplaats. Hij begon met het stel len van een serie vragen aan de collegas van M.

Jaap S., die juist op tijd kon wegrennen: “Wij waren op het opslagterrein de zaak aan het ordenen. Kees (de machinist) had de mobiele kraan opgesteld naast de kraanbaan van de torenkraan die we hier ook op het terrein hebben. We moesten met de mobiele kraan een bouwlift op een vrachtwagen zetten; dat ding moest naar een werk in Amsterdam.

Ik liep met een eind van de 6 meter lange ketting naar het hijspunt van de bouwlift. Het hijsblok hing niet ver van die lift want ik hoefde maar enkele meters te slepen.”

Te laat Op dat moment zwenkte M. de giek iets. “Ik keek om en zag dat de kraan begon over te hellen. ‘Rennen’, riep ik tegen mijn maat Gerard en ik volgde onmiddellijk mijn eigen advies.

De machinist schijnt nog te hebben geschreeuwd, maar dat is me ontgaan. Gerard was te laat weg, hij kreeg nog een tik van de giek.”

De kraanspecialist van Keboma onderzocht na de getuigenverklaringen het terrein en (de restanten van) de kraan.

De totale lengte van de (afgetopte) giek was 24,4 meter en de bovenwagen stond nagenoeg in de richting van de onderwagen. De stempelcilinders voor waren 31 cm uitgeschoven, linksachter 46 cm en rechtsachter 39 cm. De stempelbalk linksvoor was 30 meter uitgeschoven, de overige drie stempelbalken in het geheel niet. Van belang was ook dat de afstand tussen het hart van de mobiele kraan tot het hijspunt van de bouwlift die moest worden aangepikt 21,4 meter was.

Technisch goed Technisch was er niets mis geweest met de kraan. De mededelingen van Van D. van Bouwconsort waren correct.

De kraan was door Keboma gecertificeerd, had alle perio dieke keuringen gekregen en het aanbevolen onderhoud was keurig. Een blik op de hijstabel zou een gebroken arm en f. 300000 schade hebben voorkomen. Het kantelmoment van de kraan werd overschreden doordat M. de giek te ver liet uitschuiven. Hij had, voor de lengte die hij nodig had, de kraan volledig moeten afstempelen; de tabel in de cabine gaf dat overduidelijk aan.

Geschoold machinist M. is overigens een geschoold machinist, die zijn vakopleiding heeft voltooid. Wel was hij al meer dan een jaar eraan gewend te werken met een kraan die slechts drie gieksecties heeft, terwijl er met de verongelukte kraan vier ke worden uitgezet.

Op de vraag aan zijn chef Van D. of het wel verstandig was geweest hem met de grote mobiele kraan aan het werk te zetten, antwoordde deze: “Tja, wat moet je. De kraanmachinist, die we hier altijd op de bouwplaats hebben, was ziek en M. staat in ons bedrijf bekend als iemand die van de hoed en de rand weet. Toen hij gisteren tegen me zei dat hij niet gewend was aan zon giek met vier secties, heb ik hem alle tijd gegeven om zich een middag in te werken.”

Conclusie De inspecteur van Keboma kwam tot de volgende conclusie:de kraan is omgevallen doordat het kantelmoment is overschreden. Zonder dat de mobiele kraan volledig was afgestempeld, werd de giek te ver uitgeschoven en afgetopt.

Als de kraanmachinist de opgave in de hijstabel had bekeken en de (bekende) aanbevelingen had opgevolgd, zou hij de stempelbalken geheel hebben uitgeschoven. De ondergrond op de werf is draagkrachtig en vlak en zeker geschikt voor het werken met mobiele kranen. Goed gestempeld zou de kraan, ook met de last aan de uitgeschoven giek, niet zijn omgevallen.

Oefenen De inspecteur wees er in zijn rapport verder nog op dat juist bij personeelsveranderingen bij kraanwerk alle aandacht moet worden gegeven aan het inwerken in de nieuwe situatie.

Ook als bekijken en oefenen een extra dag betekent is deze methode om de voorkomen nog altijd een stuk beter dan later te moeten genezen.

Een omgevallen kraan betekent altijd forse materiele schade maar bovendien zorgt het neerstorende gevaarte dikwijls voor ernstige ongevallen. In een veiligheidsplan, besloot de inspecteur van Keboma, moet naar het materieel worden gekeken maar ook naar de ervaring van degenen die ermee omgaan!

Adviezen over veiligheid en materieelkeuringen:Aboma/Keboma, Postbus 141, 6710 BC Ede tel.:08380-31481, fax: 08380-32013.

Reageer op dit artikel