blog

Hembrug

bouwbreed 961

Er zijn van die werkgebieden waar je verliefd op blijft in verband met het imago als afgesloten oorlogsgebied in verval, tientallen monumenten die uiterst geschikt zijn voor politieseries, een oerbos, geheimzinnige zaken in de grond en het ligt middenin het Havengebied van Amsterdam.

Hembrug

Wie houdt van prachtige industrielandschappen moet eens rond het terrein lopen. In 2003 mocht ik als direct betrokken adviseur voor de eerste keer onder strikte begeleiding het Hembrugterrein in Zaandam betreden. Hier maakte de zogenaamde Artillerie Inrichtingen vanaf 1895 vuurwapens, artillerie en munitie voor het Nederlandse leger. Het voormalige defensiefabrieksterrein ‘Hembrugterrein’, is een uniek http://www.hembrugterrein.com/terrein-info/geschiedenis/) monumentaal gebied van 42,5 ha op een zeer strategische werklocatie in een van de economische kerngebieden binnen de Metropoolregio Amsterdam.

Tegelijkertijd is dit een van de meest complexe en uitdagende gebiedsontwikkelingen van het land. De ontwikkelaar en de gemeente Zaanstad hebben hiermee economisch goud in handen. Helaas zijn ze er tot nu toe niet in geslaagd een integrale afweging te maken tussen woon- en vooral werkbelangen. Ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat betrokkenen zich wat te gek hebben laten maken voor alle woningnoodverhalen en –woningbouwtargets. Bijkomend niet onbelangrijk voordeel is natuurlijk ook dat de exploitatieopbrengsten flink zijn.

Op 30 april jl. is het bestemmingsplan voor de herontwikkeling van het Hembrugterrein door de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vernietigd (https://www.raadvanstate.nl/actueel/nieuws/@115183/herontwikkeling/). Wens was het terrein in twintig jaar te ontwikkelen met minimaal 1.000 woningen. In alle plannen staat ronkend omschreven dat het een gemengd woon- en werkgebied wordt. Zelfs een nuchtere blik leert dat 1.000 woningen in een gebied van 42,5 ha met bijzondere kwaliteiten voornamelijk een woonwijk is. Je zou denken dat bij het ontwikkelen van een woonwijk middenin een bloeiend en dynamisch industriegebied sprake is van een sublieme ondernemersparticipatie en kennis wat bedrijven in dit gebied beweegt.

Ik ben de laatste die de gemeente Zaanstad een vernietigende uitspraak van de Raad van State gunt, maar denk toch dat hier wat positiefs uitkomt. Het is een wake up call echt een integrale afweging te maken tussen werken en wonen en niet zomaar mee te gaan in het roepen van allerlei woningbouwtargets voor zogenaamd vervallen werkgebieden. Het terrein is genoemd naar de fysieke verbinding die zij had met het havengebied. Uitdaging is nu een plan te maken waarin die verbinding in figuurlijke zin weer wordt gelegd. Zaanstad kan dat.


Cees-Jan Pen, Lector De ondernemende Regio,  Fontys Hogeschool Management, Economie en Recht 

Reageer op dit artikel