blog

Breed Technisch Onderwijsplan hard nodig

bouwbreed 501

Onlangs brandde de discussie weer los over de toegang tot technische studies op onze universiteiten.  Jongeren oproepen om te kiezen voor bètastudies en vervolgens de toegang tot universiteiten beperken is inderdaad geen productief beleid.

Breed Technisch Onderwijsplan hard nodig

Maar laten we niet de fout maken om alléén te kijken naar ingenieurs en technische wetenschappers. Want onze samenleving staat óók te springen om professionals met een technische beroepsopleiding. Het is hoog tijd voor een Breed Technisch Onderwijsplan!

Vrijetijdsdeskundigen, theaterwetenschappers en communicatie-experts zijn van grote waarde voor onze rijkgeschakeerde maatschappij. Maar gaan zij de grote kwesties van deze tijd voor ons oplossen? De energietransitie? De complexe mobiliteitsvraagstukken? De uitdagingen in de zorg? Nee. Daar hebben we professionals voor nodig met een technische opleiding. Ons onderwijs levert veel te weinig van zulke technici af en dat brengt onze welvaart in gevaar.

Volgens Kim Putters, directeur van het Sociaal Cultureel Planbureau, moeten we het imago en de toegankelijkheid van het techniekonderwijs verbeteren. Ik zou graag nog een stapje verder gaan. Als we de instroom in het technisch onderwijs substantieel willen vergroten, hebben we structurele maatregelen nodig. Naast initiatieven als het Techniekpact moeten we ook naar de fundamenten van het onderwijsstelsel durven kijken.

Recente cijfers laten zien dat economische en sociale studierichtingen nog altijd harder groeien dan opleidingen voor de sector techniek. Dat heeft alles te maken met een beeld van de Nederlandse economie dat rond de eeuwwisseling is ontstaan. Zo’n twintig jaar geleden was de verwachting dat we binnen de kortste keren een diensteneconomie zouden zijn. Maakindustrie en technisch vakmanschap zouden tot het verleden gaan behoren. Inmiddels is dat beeld volkomen achterhaald en zijn we in ‘de Vierde Industriële Revolutie’ verzeild geraakt. Helaas trekt de instroom in ons onderwijs zich van dat nieuwe inzicht weinig aan. Alsof er niets veranderd is, zien (te) veel jongeren, ouders, docenten en beleidsmakers het algemeen vormend onderwijs nog altijd als de snelste weg naar succes. Met op de top van de Olympus een universitaire master. Wat een onzin! Die ‘opwaartse druk’ zorgt ervoor dat het onderwijs massaal mensen opleidt voor beroepen die er straks niet meer zijn. Kijk maar naar banken en verzekeraars, waar robotisering veel banen doet verdwijnen.

Ik stel voor dat we niet langer werkeloos toekijken, maar zo snel mogelijk werk maken van een Breed Technisch Onderwijsplan.

  • Hybride docenten worden binnen vijf jaar de norm in het beroepsonderwijs. Hybride docenten zijn professionals die een deel van de week actief zijn in de snel veranderende bedrijfsomgeving en een deel van de week voor de klas staan.
  • Hybride opleidingen krijgen in het voortgezet onderwijs volop de ruimte. Diverse scholen hebben er al een begin gemaakt met de vak-havo, waar de leerlingen 80% van de tijd theorievakken krijgen en de overige uren technische, beroepsgerichte vakken. Zó krijgen jongens en meisjes zin in een technische vervolgopleiding.
  • Studentenstops op technische studierichtingen worden zo snel mogelijk afgeschaft.
  • Beroepsonderwijs en algemeen vormend onderwijs worden twee identieke leerroutes, met dezelfde afstudeermogelijkheden. Beroepsmasters en beroepspromoties, zodat voor studenten in het beroepsonderwijs dezelfde ontwikkelingsmogelijkheden ontstaan, met dezelfde maatschappelijke uitstraling.
  • Arbeidsmarktrelevante financiering van het beroepsonderwijs. Waar tekorten op de arbeidsmarkt zijn, kunnen studenten en instellingen op extra financiering rekenen.
  • Een landelijk dekkend netwerk van scholen en instellingen voor beroepsonderwijs. Schoolbesturen kunnen niet langer zelfstandig opleidingen sluiten, zoals dat nu het geval is. Een goede technische opleiding moet áltijd dichtbij zijn.
  • Instellingen voor vmbo, mbo en hbo krijgen de mogelijkheid om met elkaar te fuseren. Daardoor ontstaan ketens van beroepsonderwijs die de doorlopende leerroutes optimaal kunnen organiseren.

Doekle Terpstra, voorzitter Techniek Nederland

Reageer op dit artikel