blog

Het parlement enquêteert zichzelf

bouwbreed 497

Parlementariërs hebben het weer over de “onderste steen” en de “waarheid die boven moet komen”. En geven elkaar trots als een pauw een boks als de Tweede Kamer instemt met een parlementaire enquête.

Het parlement enquêteert zichzelf

Ik ben er gek op. Het maakt me eigenlijk ook niet zoveel uit waar het over gaat. Bouwfraude? ICT bij de overheid? Treinstellen die uit elkaar vallen? De geschiedenis leert dat een parlementaire enquête eigenlijk over elk onderwerp kan gaan. De enige echte waarheid over het naoorlogse landbouwbeleid, dat had ik ook wel een mooie gevonden.

Ik geniet er elke keer weer met volle teugen van. Het toont telkens weer aan dat de maakbaarheid van de samenleving door de staat (of de politiek) tegenvalt. De werkelijkheid gedraagt zich nogal eens anders dan beleidsmakers denken. Tragisch is dat elke enquête juist parlementariërs de spiegel voor houdt. Het gaat bijna altijd over hun keuzen. Van vredeshandhaving tot integratie. Van paspoorten drukken tot treinen kopen. Parlementair onderzoek helpt parlementariërs en ons burgers de wereld van politiek en bestuur te begrijpen

Ik ben gefascineerd door het handelen van voormalig politieke helden, die liever zwijgen met een beroep op een slecht geheugen dan dat ze in geuren en kleuren uit de doeken doen dat ze ondoordacht hebben gehandeld of niet hebben opgelet. Het geeft ons bovendien een spannend inkijkje in de opleidingsschool van de politiek. De beste ondervragers worden later zelf minister.

En natuurlijk ben ik elke keer weer verrast als ik zie hoe politieke processen in de praktijk blijken te zijn verlopen. Vaak toch nog denken we dat er sprake is van rationeel beleid, maar ook deze enquête zal weer laten zien dat het eerder om improvisatie gaat op basis van te weinig feitelijke onderbouwing.

Het enige waar ik me niet op verheug zijn de aanbevelingen van de enquêtecommissie. Die zijn vrijwel altijd zo nietszeggend, dat het bijna logisch is dat er weinig van voorvallen en ongevallen wordt geleerd. Het illustreert hoe moeilijk het is om controle uit te oefenen op de uitvoering van beleid.


Lenny Vulperhorst, Adviseur Andersson Elffers Felix Utrecht
l.vulperhorst@aef.nl

 

Reageer op dit artikel