blog

Waterschappen moeten hun rol in Omgevingswet proactief gaan oppakken

bouwbreed Premium 845

Waterschappen moeten hun rol in Omgevingswet proactief gaan oppakken

De Omgevingswet moet gaan helpen bij opgaven in de fysieke leefomgeving. Gemeenten, provincies en waterschappen, maar ook burgers en bedrijven krijgen binnen de wet meer ruimte voor eigen initiatief. Zo rooskleurig als de wet klinkt, zo onzeker voelen overheden zich die de interne veranderopgave moeten oppakken. Ze zijn volop bezig met de voorbereiding, maar hoe komt het dat dit proces zo moeizaam verloopt?

Eenvoudig, overzichtelijk én integraal: een paar doelstellingen die geformuleerd zijn in de Omgevingswet. Klimaatverandering en ruimtelijke ordening vragen om integrale samenwerking waarbij de wet als extra impuls dient. De wet vraagt om een verandering in houding en gedrag van werknemers. Men dient te gaan werken vanuit het gedachtegoed van de wet.

Het Hoogheemraadschap van Rijnland (HHR) worstelt met deze veranderopgave voor de interne organisatie. Zowel het HHR als andere waterschappen kunnen de complexe opgaven niet meer alleen oplossen. Samen met de gemeenten en provincies moeten zij integraal aan de slag gaan. Het HHR is op zoek naar een juiste rol in de veranderopgave, zowel intern als extern.

Als afstuderend wetenschappelijk student pakte ik dit vraagstuk graag op. Ik merkte dat de waterschappen nog stappen te maken hebben in de onderlinge samenwerking om de Omgevingswet goed te kunnen implementeren.

Van sectoraal naar integraal

Het HHR moet intern werken aan het inzichtelijk maken van het belang en de urgentie van de nieuwe Omgevingswet bij collega’s in de waterketen en bestuursleden. Voor veel collega’s ligt de Omgevingswet ver van het eigen takenpakket af en is er de beleving dat bestuursleden weinig in aanraking komen met de wet. Ik zag dat deze situatie niet alleen geldt voor het waterschap, maar ook breder valt te trekken naar gemeenten en provincies. Zij dienen elk een eigen strategisch plan op te stellen, maar dit kunnen zij niet alleen. Dit vraagt om onderlinge samenwerking in een complex netwerk. Een belangrijke wijziging vormt namelijk het strategisch beleid op watergebied dat niet langer wordt gevormd door sectorale plannen, maar in de integrale visies van provincie en gemeenten.

Wanneer overheden onderling dezelfde taal gaan spreken, zal de samenwerking een stuk effectiever verlopen. Wil het waterschap eigen belang en ambities integreren in de visies van provincie en gemeenten, dan dienen zij aan de voorkant van het proces plaats te nemen.

Gerichte aandacht

De Omgevingswet vraagt om een integrale werkwijze van overheden. Waar het uitvoeren van werk in eerste instantie voldeed, dient de werkwijze nu aangepast te worden aan de eisen van de wet. Niet alle handvatten zijn reeds beschikbaar om effectief met de wet om te gaan en de ingangsdatum wijzigt geregeld, wat het niet eenvoudiger maakt. Om processen op gang te krijgen is gerichte aandacht nodig. In het geval van het waterschap is dit aandacht voor de toekomstige rol in de Omgevingswet.

Ambities uitdragen

Het waterschap heeft haar eigen mandaat met een grote en onmisbare rol voor het beheer van het water in ons land. Zij dient daarom niet als vergeten partij beschouwd te worden binnen de Omgevingswet. Het waterschap moet wel het initiatief nemen voor het borgen van het waterbelang in de Omgevingsvisies om zo vraagstukken binnen het watergebied te handhaven. Door de ambities uit te dragen en met gerichte doelstellingen te komen op het gebied van het waterbeheer, kan het waterschap de eigen positie versterken en fungeren als omgevingspartner. Wees daarom proactief als waterschap en pak die rol.


Mieke Metz, projectconsultant bij Balance – Advies, Projecten, Interim

Reageer op dit artikel