blog

Vergeet ook de sociale innovatie niet

bouwbreed 596

Vergeet ook de sociale innovatie niet

Cobouw trapte 2018 af met een artikel dat vooral handelde over allerlei technologische innovaties. Dat de bouw met de tij d mee moet gaan onderschrij ft de sector Bouwen & Wonen van de FNV volmondig. Maar wanneer de aandacht daarbij alleen uitgaat naar technische vernieuwingen en sociale innovaties over het hoofd worden gezien, zet de bedrij fstak een stap achteruit in plaats van vooruit.

Onlangs zijn de onderhandelingen over de nieuwe cao voor de Bouw en Infra weer van start gegaan. Een mooie kans voor de bedrijfstak om voortgang te boeken op het terrein van sociale innovatie. De FNV heeft daarover concrete voorstellen ingediend. Het accent leggen we daarbij op mogelijkheden om het meepraten, meedenken en meebeslissen door werknemers te vergroten, voor ons de kern van sociale innovatie.

Bij de presentatie van de Bouwagenda, in maart vorig jaar, drongen we al aan op meer aandacht voor zeggenschap van werknemers en riepen we de bedrijfstak op om ‘de boel eens fl ink op te schudden.’ Aanvankelijk werd daar wat lauwtjes op gereageerd, maar nu hebben we het tij meer dan ooit mee en lijkt onze oproep gehoor te vinden. In de Transitie-agenda Circulaire Bouweconomie, die op 15 januari werd gepresenteerd, wordt bij alle onderdelen zeer terecht bepleit om sociale innovatie gelijkwaardig aan technologische innovatie te behandelen. En als klap op de vuurpijl concludeert het breed samengestelde Transitieteam onomwonden dat ‘nu echte sociale innovatie nodig is’.

De tijd is rijp

De FNV roept dat al veel langer. Eindelijk lijkt de tijd er nu rijp voor. De bouwsector luidt de noodklok over het tekort aan arbeidskrachten en zou alle kansen moeten benutten om het werken in de bouw aantrekkelijker te maken. De bouw blijft nog jarenlang fl oreren, meldde het EIB kort geleden. Al dat werk kan alleen worden verricht wanneer de bedrijven beschikken over vakbekwame betrokken medewerkers die tot aan hun pensioen volwaardig kunnen meedraaien. Sociale innovatie biedt kansen en mogelijkheden om dat te bewerkstelligen.

Bedrijfscultuur

‘In organisaties waar relatief meer wordt gedaan op het gebied van sociale innovatie blijken een aantal bedrijfsprestaties en de werktevredenheid gemiddeld hoger te liggen dan in organisaties waar minder wordt gedaan.’ Dat is een van de uitkomsten van een onderzoek dat de EIB in opdracht van de FNV naar sociale innovatie in de bouw heeft gedaan. Sociale innovatie wordt in het onderzoek omschreven als het ‘vernieuwen van arbeid, organisatie en personeelsbeleid’ op zo’n manier dat medewerkers erbij betrokken worden en het bedrijf er beter van wordt.

Het EIB formuleert zijn bevindingen voorzichtig, maar het onderzoek bevestigt wat we eigenlijk altijd al wisten: versterken van zeggenschap leidt tot betere prestaties en tot meer tevredenheid op alle fronten. Dat zou de bedrijven toch moeten aanspreken. Desondanks wordt aan sociale innovatie weinig prioriteit toegekend. Het cijfer waarmee werkgevers hun eigen inspanningen op dat terrein beoordelen blijft steken op een magere 5,9. Een tweede onderzoek naar sociale innovatie dat de FNV door De Burcht, het Wetenschappelijk Bureau voor de Vakbeweging, heeft laten doen laat zien dat werknemers willen meepraten, meedenken en meebeslissen en dat ‘verbetering van de participatie’ hoog op het verlanglijstje staat.

Hoe kan het dat de bouwsector zo weinig werk maakt van het moderniseren van de arbeidsorganisatie, terwijl de voordelen toch evident zijn? De onderzoeken bieden daarvoor geen eenduidige verklaring. Het blijkt volgens de onderzoekers van het EIB vooral een kwestie van de ‘bedrijfscultuur’, voor veel bedrijven vormt sociale innovatie simpelweg geen onderdeel van de visie en strategie van het bedrijf. Een naïeve benadering waarmee de werkgevers niet alleen de werknemers ernstig tekort doen, maar ook zichzelf in de voet schieten.

Convenant

De FNV roept de bouwnijverheid op om de heersende bedrijfscultuur te doorbreken en gehoor te geven aan de oproep van het Transitieteam Circulaire Bouweconomie om eindelijk eens echt werk te maken van sociale innovatie. Het is nog niet te laat, maar de tijd dringt: de orderportefeuilles puilen uit en de krapte op de arbeidsmarkt is enorm. Wij denken graag mee over mogelijkheden om door middel van een breed palet aan sociale vernieuwingen de bedrijfstak voor werkenden aantrekkelijker te maken. De uitkomsten van uitvoerige onderzoeken die we naar alle aspecten van sociale innovatie hebben laten doen delen we graag met de werkgevers.

De onderzoeksrapporten zitten vol handvaten om de koudwatervrees voor meer zeggenschap weg te nemen. Aan de onderhandelingstafel voor een nieuwe cao maken we graag concrete afspraken om sociale innovatie een impuls te geven. Dat kan bijvoorbeeld door het afsluiten van een convenant om het doorvoeren van innovaties op allerlei gebied te bevorderen. Maar liever nog gaan we concreet op de bouwplaats aan de slag. We roepen bedrijven op om samen met ons pilots te starten waar de hele bedrijfstak van kan leren en waarvan uiteindelijk iedereen beter wordt, zowel de werknemer als de opdrachtgever en de werkgever. Bedrijven die daar open voor staan weten me te vinden.


Janna Mud, sectorhoofd Bouwen & Wonen FNV

Reageer op dit artikel