blog

Best Value aanpak Rijkswaterstaat: ruimte om te verbeteren

bouwbreed Premium 1795

Best Value aanpak Rijkswaterstaat: ruimte om te verbeteren

Rijkswaterstaat past de Best Value aanpak nu tien jaar toe. In die periode is de methodiek volwassen geworden. De toegevoegde waarde is bewezen. Samen met de markt hebben we aansprekende resultaten geboekt. Maar we zien nog altijd ruimte voor verdere verbetering. In lijn met de Marktvisie werken we met andere publieke opdrachtgevers en de markt hieraan. Daarbij zijn we niet blind voor de kritiek die er is.

Laten we beginnen met enkele feiten en cijfers. Bij Rijkswaterstaat is eind 2017 de waarde van 1 miljard euro (het totaal van alle inschrijvingssommen) van Best Value aanbestedingen gepasseerd. Van de 45 aanbestedingen die hiermee gemoeid zijn, heeft in 84% de partij met de hoogste aangeboden kwaliteit de opdracht gekregen. In 71% van de gevallen heeft dit tevens geleid tot een gunstige prijs/kwaliteitverhouding (de laagste, één na laagste prijs of op twee na laagste prijs). Inmiddels zijn 15 projecten helemaal afgerond. De uiteindelijke kosten hiervan zijn binnen het beschikbaar gestelde (plafond)bedrag gebleven.

We hebben niet alleen te maken met successen. Bij twee aanbestedingen hebben we een kort geding meegemaakt. Die rechtszaken hebben echter de uitkomst van de aanbesteding niet beïnvloed.

Wat levert Best Value in de praktijk op?

Aanvullend op deze cijfers, zijn er concrete voorbeelden die illustreren dat Best Value heeft bijgedragen aan kwaliteit en waarde. Bijvoorbeeld bij het project Opwaardering Zuid-Willemsvaart in 2012 is door het gebruik van zanddepots voorkomen dat Den Bosch met 20.000 extra scheepvaartbewegingen te maken kreeg. Over datzelfde kanaal zijn de opgevijzelde bruggen bovendien vier weken eerder dan gepland in gebruik genomen.

Een ander voorbeeld is de planuitwerking N35 Nijverdal-Wierden, waarbij het OTB/MER 2 maanden eerder klaar was dan gepland. Ook bij het project Hemelrijkse Waard is met alle betrokken partijen een mooie impuls aan hoogwaterveiligheid, ecologische waterkwaliteit en recreatie gegeven. Zo zijn er nog vele voorbeelden te noemen van kansen die door de marktpartijen zijn aangedragen om waarde toe te voegen aan de projectdoestellingen.

Nu de aanpak op grotere schaal wordt toegepast, lijkt de kritiek toe te nemen op het gebruik ervan. Dat horen wij natuurlijk ook en daar willen we iets mee, in samenwerking met de markt. Want hoewel er de afgelopen tien jaar al veel verbeterd is, zijn we er nog niet. Het fundament (de filosofie) staat als een huis, maar de methodiek blijft in ontwikkeling. Waar sleutelen we bijvoorbeeld aan?

Beheersen van risico’s

Risicomanagement is één van de pijlers van de Best Value aanpak. Het gebruik van de Wekelijkse Rapportage en de bijbehorende Directeuren Rapportage leiden tot minimalisering van de impact van risico’s. Deze rapportages zorgen voor accountability en transparantie en helpen bij de samenwerking tussen opdrachtgever en opdrachtnemer tijdens de realisatie. Momenteel werken wij aan een applicatie die risicomanagement, contractmanagement en contractbeheersing integreert. Hierbij komt ook een toegang voor marktpartijen, zodat alle betrokkenen real-time over de juiste informatie beschikken en deze informatie traceerbaar kunnen maken. De applicatie leidt  tot meer efficiency en besparing.

Interviews om aanbiedingen te toetsen

We hebben signalen van onze inschrijvers gekregen over de interviews die we afnemen om de aanbiedingen te toetsen. Het gaat nu om twee interviews die zwaar meetellen bij de gunning. Het is dan ook niet verwonderlijk dat deze interviews grote druk veroorzaken bij te interviewen personen en op kritiek stuiten. Daarom zijn we in de regio Noord-Nederland met een pilot begonnen, waarbij beide interviews in één keer worden afgenomen. Ook dient de verkregen informatie alleen ter verduidelijking van de andere gunningscriteria. Het  interview komt dan als gunningscriterium te vervallen. We verwachten hierdoor een hoop stress weg te nemen bij de te interviewen personen.

Onafhankelijk onderzoek naar de uitvoeringsfase van vijf Best Value planuitwerkingen

Om de Best Value aanpak binnen Rijkswaterstaat verder te ontwikkelingen wordt de aanpak regelmatig geëvalueerd. Voor planuitwerkingen die met de Best Value aanpak op de markt zijn gezet, is begin 2017 een bijeenkomst met NL Ingenieurs geweest. In het najaar is vervolgens een onafhankelijk onderzoek gestart naar de uitvoeringsfase van vijf Best Value planuitwerkingen. Naar verwachting zal deze evaluatie in februari zijn afgerond. Voor prestatiecontracten en D&C-contracten willen we in april een evaluatiebijeenkomst met afgevaardigden van Bouwend Nederland en de Vereniging van Waterbouwers organiseren.

Zowel de leer- en verbeterpunten die worden opgehaald uit de bijeenkomsten met de advies- en ingenieursbureaus, als de leer- en verbeterpunten die worden opgehaald uit de bijeenkomsten met de aannemers, zullen worden meegenomen in de verdere ontwikkeling van de aanpak.

Concrete stappen om samen met de markt Best Value aan te scherpen

Kortom, we zien dat we met de Best Value aanpak succes boeken. Maar tegelijkertijd blijft er altijd ruimte om te leren en te verbeteren. Daarom zetten we dit jaar concrete stappen om samen met de markt Best Value aan te scherpen, zodat we de methodiek de komende jaren tot volle tevredenheid van alle partijen kunnen blijven gebruiken.


Wouter Smits, senior adviseur en coördinator van het Best Value team van Rijkswaterstaat

Reageer op dit artikel