blog

Is tekortschieten noodzakelijk voor aansprakelijkheid onderaannemer jegens opdrachtgever?

bouwbreed 890

Is tekortschieten noodzakelijk voor aansprakelijkheid onderaannemer jegens opdrachtgever?

In 2012 heeft de Hoge Raad bevestigd dat de wanprestatie van een onderaannemer jegens de hoofdaannemer onder omstandigheden onrechtmatig kan zijn jegens de opdrachtgever (Wierts/Visseren, 20 januari 2012). De opdrachtgever kan de onderaannemer dan rechtstreeks aanspreken voor zijn schade.

Een arrest van de Hoge Raad van 14 juli 2017 heeft de rechtsregels verruimd. De Hoge Raad oordeelt dat niet vereist is dat de aangesproken partij tekort is geschoten in de nakoming van de overeenkomst met zijn contractspartij, waarmee de belangen van de derde nauw samenhingen.

Hoe zat het ook alweer?

In het arrest Wierts/Visseren had onderaannemer Visseren bij de aanleg van een dak slecht werk geleverd. De leien verschilden van kleur, waren niet behoorlijk gelegd, een folie onder de leien ontbrak en het dak lekte. Opdrachtgever Wierts vorderde de herstelkosten rechtstreeks van onderaannemer Visseren. Wierts baseerde zijn vorderingen onder andere op onrechtmatige daad.

De Hoge Raad stelde voorop dat de enkele wanprestatie van een onderaannemer jegens de hoofdaannemer geen onrechtmatig handelen oplevert jegens de opdrachtgever. Onder bijzondere omstandigheden kan dit anders zijn. Wanneer sprake is van samenhangende rechtsverhoudingen staat het contractspartijen ‘niet onder alle omstandigheden vrij de belangen te verwaarlozen die derden bij de behoorlijke nakoming van het contract kunnen hebben’. De Hoge Raad verwijst voor de criteria waaraan voldaan moet worden terug naar het arrest Vleesmeesters/Alog (Hoge Raad 24 september 2004).

Onderaannemer moet rekening houden met belangen opdrachtgever

De Hoge Raad voegde hier in het arrest Wierts/Visseren nog aan toe dat de onderaannemer in het algemeen binnen bepaalde grenzen rekening heeft te houden met de belangen van de opdrachtgever en de opdrachtgever er in het algemeen op zal mogen vertrouwen dat de onderaannemer dit doet. De onderaannemer moet volgens de Hoge Raad wel bekend zijn met de betrokkenheid en de belangen van de opdrachtgever. In de verhouding opdrachtgever, hoofdaannemer, onderaannemer zal hier al vrij snel sprake van zijn.

De mogelijkheden van opdrachtgevers om onderaannemers rechtstreeks aan te spreken op grond van onrechtmatige daad werden door het arrest Wierts/Visseren verruimd. Het biedt extra verhaalsmogelijkheden voor opdrachtgevers. Wanneer aan de criteria is voldaan, kan de opdrachtgever bij de onderaannemer aankloppen voor haar schade.

Onrechtmatige daad

Na Wierts/Visseren zijn er een aantal uitspraken gepubliceerd waarin de vraag is voorgelegd of een tekortschietende onderaannemer rechtstreeks aangesproken kan worden door de opdrachtgever. Een voorbeeld daarvan is een uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam van 29 november 2016. Daarin werd geoordeeld dat een onderaannemer bij de uitvoering van asbestsaneringswerkzaamheden de belangen van de opdrachtgever in zodanige mate had verwaarloosd dat zij onrechtmatig jegens de opdrachtgever had gehandeld. De vraag of er sprake was van wanprestatie van de onderaannemer jegens de hoofdaannemer bleef in het midden.

De Hoge Raad heeft op 14 juli 2017, in een andere casus, expliciet geoordeeld dat tekortschieten van de contractspartij géén vereiste is voor een aanspraak op grond van onrechtmatig handelen. Het betrof geen aanneming van werk, maar een koopovereenkomst voor de koop van appartementen. Een derde stelt dat de koper bij het beëindigen van de koopovereenkomst middels een beëindigingsovereenkomst met de verkoper onvoldoende rekening met haar belangen heeft gehouden en vordert schade van de koper. Het gerechtshof oordeelt dat de rechtsregels van de Hoge

Expliciet bevestigd

Raad in de hiervoor besproken arresten niet opgaan omdat geen sprake was van wanprestatie van de koper. De Hoge Raad is het daar niet mee eens en oordeelt dat tekortschieten van de koper geen vereiste is.

Het arrest van het Gerechtshof Amsterdam liet al zien dat de vraag of de onderaannemer tekort is geschoten jegens de hoofdaannemer in het midden kon blijven voor het oordeel dat de onderaannemer onrechtmatig heeft gehandeld jegens de opdrachtgever. De Hoge Raad heeft nu op 14 juli 2017 expliciet bevestigd dat géén wanprestatie vereist is voor het oordeel dat een aangesproken partij onrechtmatig heeft gehandeld jegens een derde.



Susanne van de Pest is advocaat bij Severijn Hulshof advocaten.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels