blog

Overheid betaalt mee aan herbestemming panden

bouwbreed Premium

Overheid betaalt mee aan herbestemming panden
Shutterstock

Bij herbestemming van monumenten gelden specifieke eisen. Uitgangspunt is dat voor activiteiten met betrekking tot een monument een omgevingvergunning nodig is. Voor rijksmonumenten vloeit dit voort uit de wet, voor gemeentelijke monumenten kan de provinciale of gemeentelijke verordening hier regels voor bevatten.

Op 1 november 2014 is het besluit tot wijziging van het Besluit omgevingsrecht (Bor) gewijzigd. Op grond van deze wijziging is het eenvoudiger geworden om functiewijzigingen te realiseren en zijn de mogelijkheden voor vergunningvrij bouwen versoepeld. Dit maakt het makkelijker om bijvoorbeeld een nieuwe horeca- of woonfunctie of een maatschappelijke functie in kerken of industriële gebouwen te realiseren.

Voor 1 november 2014 bevatte het Bor de eis dat de oppervlakte voor bepaalde categorieën van gebruikswijzigingen (de ‘kruimelgevallen’) niet meer dan 1500 vierkante meter mocht bedragen. Deze maximumeis is geschrapt. Ook het vereiste dat het aantal woningen bij de betreffende functiewijziging niet mocht toenemen, is uit het Bor geschrapt. Door deze eisen te laten vervallen, kan dus sneller en makkelijker een omgevingsvergunning verleend worden.

Deze wijziging is met name voor gemeentelijke monumenten interessant. Voor rijksmonumenten geldt op grond van artikel 6.4 lid 1 onderdeel a van het Bor in combinatie met artikel 3.10 lid 1 sub d van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht, dat de minister van OCW als adviseur wordt aangewezen in geval van (onder andere) het geven van een nieuwe bestemming aan een beschermd monument of een belangrijk deel daarvan. Hierop is de uitgebreide voorbereidingsprocedure van toepassing, zodat de versnelde procedure op grond van de kruimelgevallenregeling hier niet opgaat.

Vanuit de overheid wordt onder andere met deze wijziging van het Bor getracht herbestemming en transformatie van bestaande panden te stimuleren. In dit kader is het interessant dat op dit moment de mogelijkheid bestaat subsidie aan te vragen voor herbestemming van monumenten.

De Subsidieregeling stimulering herbestemming monumenten heeft als doel de bevordering van een duurzaam gebruik van monumenten en van gebouwen met een cultuurhistorische waarde. De regeling voorkomt dat monumenten waarvoor een nieuwe functie lastig te vinden is, langere tijd leeg staan en daardoor snel achteruit gaan. De regeling is bestemd voor rijksmonumenten, provinciale monumenten, gemeentelijke monumenten, maar ook voor gebouwen met een cultuurhistorische waarde zonder monumentale status (door de gemeente erkend). De regeling geldt voor gebouwen die niet zo eenvoudig zijn te herbestemmen, zoals kerken, industriegebouwen en scholen. Voor gebouwen zonder monumentale status maar met een cultuurhistorische waarde, moet het college van B en W in een verklaring de bijzondere cultuurhistorische waarde van het bouwwerk erkennen.

Wind- en waterdicht

Eigenaren en belanghebbenden van monumenten of gebouwen met een cultuurhistorische waarde kunnen nog tot 30 november een aanvraag indienen voor de subsidieregeling stimulering herbestemming monumenten. Met deze subsidie kunnen zij een bijdrage ontvangen voor onderzoek naar de mogelijkheden van (de haalbaarheid van) herbestemming van een pand. Ook is subsidie beschikbaar voor het tussentijds wind- en waterdicht maken van panden, bijvoorbeeld in geval van leegstand.

Jaarlijks reserveert het ministerie 2,4 miljoen euro voor de herbestemmingsregeling. Hiervan gaat 1,7 miljoen euro naar onderzoek en 0,7 miljoen naar maatregelen voor het wind- en waterdicht maken van panden. Vereist is in het kader van de subsidie wel dat er plannen zijn tot herbestemming.

Chantal van Mil
Advocaat bestuursrecht en gebiedsontwikkeling bij KienhuisHoving NV

Reageer op dit artikel