artikel

Nieuwe geluidsnorm voor warmtepomp: haalbaar?

bouwbreed 1395

In het Bouwbesluit komt een nieuwe geluidsnorm voor warmtepompen en airco’s die aan de buitenzijde van woningen worden geplaatst. Daarmee moet geluidsoverlast bij de buren worden voorkomen. Maar is die norm wel haalbaar, bijvoorbeeld in dichtbebouwde stedelijke gebieden?

Nieuwe geluidsnorm voor warmtepomp: haalbaar?

In verband met de energietransitie zullen steeds meer woningen in Nederland de komende jaren gasloos worden. Om zonder gasaansluiting toch voldoende warmte in huis te krijgen, zijn bouwkundige en (installatie)technische oplossingen vereist. Een van die oplossingen kan gevonden worden in het gebruik van warmtepompen. Helaas maken warmtepompen wel geluid. Plaatsing van de warmtepomp buiten de woning zou dan ook geluidsoverlast kunnen veroorzaken bij de buren.

Wijziging Bouwbesluit
Om geluidsoverlast voor de buren in dergelijke situaties te voorkomen – de buren kunnen de warmtepomp immers niet uitzetten – komt de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties nu met nieuwe geluidsnormen. Deze worden opgenomen in het Bouwbesluit 2012 en zullen naar verwachting per 1 juli 2020 in werking treden. Zo wordt onder meer aan artikel 3.8 een nieuw lid (2) toegevoegd:
‘2. Een installatie voor warmte- of koudeopwekking, die is opgesteld buiten de uitwendige scheidingsconstructie van een bouwwerk, veroorzaakt op de perceelgrens met een perceel met, of dat bestemd is voor, een andere woonfunctie een geluidsniveau van ten hoogste 40 dB, bepaald volgens de Handleiding Meten en Rekenen Industrielawaai, internetuitgave 2004.’

Nu zo’n eis op de perceelgrens niet werkt voor appartementen – omdat die binnen hetzelfde perceel vallen – komt er een vergelijkbare bepaling met 40 dB eis ter plaatse van een te openen raam of deur van een naastgelegen woonfunctie binnen hetzelfde perceel (artikel 3.9 lid 3). Beide bepalingen hebben betrekking op installaties voor warmte- of koudeopwekking, zodat deze niet alleen zien op warmtepompen maar bijvoorbeeld ook op airco’s.

Perceelgrens
In de nieuwe bepaling is niets opgenomen over de afstand van de geluidsbron tot aan de perceelgrens. Aangezien de bron binnen de perceelgrens zelf staat, varieert het geluidsniveau op de perceelgrenzen sterk. De eis ‘op de perceelgrens’ brengt mee dat het hoogste niveau op die perceelgrens bepalend is, welk niveau veelal daar wordt bereikt waar de geluidsbron het dichtst bij de perceelgrens ligt.

Als bepalingsmethode verwijst het Bouwbesluit naar de Handleiding Meten en Rekenen Industrielawaai. Die schrijft voor dat bij tonaal geluid – waarvan bij warmtepompen meestal sprake is – een toeslag van 5 dB moet worden opgeteld bij het gemeten of berekende niveau. Dat komt erop neer dat de eis 5 dB strenger wordt: aan de grenswaarde van 40 dB wordt dan pas voldaan als de gemeten waarde maximaal 35 dB is.

Geluidsnorm haalbaar?
Over de vraag of deze nieuwe geluidsnorm haalbaar is zijn de meningen verdeeld. Volgens Techniek Nederland is deze onhaalbaar. Het door het ministerie van BZK ingeschakelde adviesbureau geeft echter aan dat de nieuwe eisen in de praktijk haalbaar zijn, met de kanttekening dat daarvoor wel vaak een geluidwerende omkasting om de buitenunit moet worden toegepast. De in het najaar van 2018 beschikbare buitenunits hebben namelijk een geluidvermogen tussen de 53 en 70 dB, zodat de geluidsnorm zonder nadere geluidsmaatregelen niet altijd gehaald zal worden als de buitenunit zeer dicht bij de perceelgrens staat. Bij accumulatie van meerdere warmtepompen – denk aan rijtjeshuizen – zal de gemeten geluidswaarde hoger uitvallen.

Volgens de Nota van Toelichting zijn er verschillende mogelijkheden om aan de nieuwe geluidsvoorschriften te voldoen. Allereerst door de warmtepomp op enige afstand van het buurperceel te plaatsen. Verder kan men kiezen voor een geluidarme warmtepomp of een geluiddempende omkasting. Veelal zal een combinatie hiervan toegepast (moeten) worden. Mijns inziens zal het in de praktijk lang niet altijd mogelijk zijn om de warmtepomp op enige afstand van de perceelgrens te plaatsen, waardoor andere – duurdere – maatregelen benodigd zijn. De Toelichting spreekt de verwachting uit dat door innovatie en grotere productie warmtepompen steeds geluidsarmer zullen worden, en omkastingen steeds minder nodig zijn. De praktijk zal uitwijzen of de nieuwe geluidsnorm een probleem vormt en of die verwachtingen uitkomen.


Vincent Slot, AKD Advocaten

Reageer op dit artikel