artikel

Keramische dakpannen: de blote feiten

bouwbreed 115

Keramische dakpannen: de blote feiten

Recent ventileerde een Duitse dakpanfabrikant in verschillende vakbladen dezelfde boodschap: er zijn zeer goede argumenten voor betonnen dakpannen. Tegelijk werd de keramische variant als minder milieuverantwoord weggezet.

Hoogste tijd voor een reactie van Koninklijke Nederlandse Bouwkeramiek, want zet deze fabrikant “zeer goede argumenten” op een rij of is het beter “de argumenten eens zeer goed” op een rij te zetten?

Niet makkelijk

In de betreffende publicatie verzucht de projectleider van een Overijsselse woningcorporatie, dat de voorgeschotelde certificaten, tabellen en cijfers hem het zicht op de duurzaamheid van dakpannen ontneemt. Zijn keuze gaat daarom vooral via de portemonnee en goede verhalen van de Duitse fabrikant. Die ontleent deze maar al te gretig aan een onderzoek naar de milieuaspecten van dakpannen door het Milieu Instituut Freiburg, naar eigen zegge een onderzoek geïnitieerd door de gehele Duitse dakpanindustrie.

Duits onderzoek

KNB is bekend met deze Duitse, uit 2008 daterende studie ‘LCA Comparison of Roofing Systems’, die overigens niet is gebaseerd op de gangbare, toepasselijke Europese norm voor LCA’s van bouwproducten (EN 15804). Belangrijker is, dat de studie niet in opdracht was van de gehele Duitse dakpannenindustrie maar van uitsluitend één (andere) Duitse dakpanproducent. Dat is van groot belang, omdat daardoor de onderzoeksuitkomsten alleen relevant zijn voor het verschil in milieu-impact tussen de betonnen én keramische dakpannen van die ene andere Duitse dakpanfabrikant.

Reden is het per productielocatie sterk verschillen van relevante factoren zoals energiegebruik, cementsoort, herkomst grondstoffen, wel/niet groene stroom, transportafstanden etc. De aangehaalde onderzoeksresultaten mogen daarom zeker niet veralgemeniseerd worden (wat in het rapport zelf ook staat vermeld) en evenmin worden overgenomen voor de eigen producten.

Eerlijk verhaal

Wat verder opvalt is dat in de analyse van de uitkomsten van het Duitse onderzoek, de bewezen langere levensduur van keramische dakpannen niet is meegenomen. De keramische dakpan gaat gemiddeld twee keer langer mee dan de betonnen variant.

De betonpan kent niet 45% minder maar 5% meer emissie dan de keramische variant!

Het eerlijke verhaal is dan dat, bij de in het artikel genoemde cijfers over de gebouwlevensduur, de betonpan niet 45% minder maar juist 5% meer emissie kent dan de keramische variant!

En wat te denken van bijvoorbeeld humane toxiciteit als relevante milieufactor voor de totale milieuscore? Het Duitse rapport vermeldt hierover dat de betonnen dakpan vier maal slechter scoort dan de keramische dakpan. Maar hier luidt het eerlijke verhaal anders: berekend over de gehele levensduur van het gebouw scoort de betonpan achtmaal slechter dan de keramische! Natuurlijk allemaal best ingewikkeld, maar ook anders dan de fabrikant zegt te kunnen beweren. Het is daarom maar beter bij de blote feiten te blijven.

Blote, Nederlandse feiten

Een van die feiten is, dat de Nederlandse keramische dakpan vooral van rivierklei wordt gemaakt. Deze klei is in de uiterwaarden ruimschoots aanwezig en wordt door de rivier in een doorgaand proces aangevoerd. Wetenschappelijk onderzoek onderbouwde dat deze minerale grondstof daardoor een hernieuwbare (oneindige en daarmee duurzame) grondstof mag worden genoemd!

Daar komt bij, dat de winning van rivierklei op een speciale, reliëfvolgende manier gebeurt met vele duizenden hectares nieuwe natuur als resultaat (inclusief een hoge Europese beschermingsstatus). Wordt verder bedacht dat met kleiwinning wordt bijgedragen aan hoogwaterveiligheid in het rivierengebied en dat veel andere feiten nog niet eens zijn benoemd dan is te begrijpen dat de emotie voor de gebakken kleipan toeslaat! Blote feiten als basis voor emotie, wat is mooier dan dat!

Ewald Hal
KNB-directeur

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels