artikel

De kust roept om de ladder voor duurzame verstedelijking

bouwbreed 8

De kust roept om de ladder voor duurzame verstedelijking

De ladder voor duurzame verstedelijking moet blijven en misschien zelfs strenger worden. Dat blijkt wel na het lezen van NRC dit weekend over de plannen voor recreatiewoningen langs de kust.

Sinds de introductie van de ladder voor duurzame verstedelijking is er veel kritiek op het functioneren ervan. Zo zou er sprake zijn van het verder juridificeren van de ruimtelijke ordening en is er veel onduidelijkheid over bepaalde termen die worden gebruikt.

Wanneer sprake is van een stedelijke ontwikkeling en wat precies behoort tot het stedelijk gebied is niet helemaal duidelijk. Het ministerie van Infrastructuur en Milieu is terecht bezig met een herziening ervan, om meer duidelijkheid te bieden. Er gaan ook stemmen op die zeggen dat de ladder afgeschaft moet worden en helemaal niet past binnen de nieuwe Omgevingswet. Meer keuze vrijheid voor gemeenten is namelijk één van doelstellingen van de Omgevingswet.

Dit weekend bleek maar weer uit een artikel in NRC Handelsblad dat de ladder voor duurzame verstelijking hard nodig is. Of het wel of niet binnen de gedachte van de Omgevingswet past, doet er niet toe. Het blijft kennelijk nodig om overheden te dwingen aan een goede ruimtelijke ordening te doen.

Lege kust

De kop van het artikel in het NRC illustreert het mooi: “De kust moet leeg blijven – maar niet bij ons”. Gemeenten willen graag nieuwe recreatiewoningen bouwen. Vanuit het economische en toeristisch oogpunt erg logisch. Extra toeristen zullen immers extra inkomen voor de ondernemers in de gemeente en de gemeente zelf betekenen. Vanuit dat oogpunt is het helemaal voor te stellen dat een gemeente extra recreatiewoningen aan de kust wil. Maar dat we met z’n allen in Nederland zuinig zijn op onze kust en dan met name het onbebouwde van de kust, bleek wel toen Melanie Schulz van Hagen ruim een half jaar geleden het bouwverbod aan de kust wilde opheffen. Nederland was te klein en het verbod bleek van toepassing.

Toch zijn er nog voldoende mogelijkheden voor ondernemers en gemeenten om onder dit bouwverbod uit te komen, gezien de plannen die er volgens het artikel in NRC zijn voor 30.000 extra bedden langs de kust. Een deel van deze plannen is al in uitvoering, een deel nog in planfase.

Terecht?

Als dat extra bedden zijn, omdat er een enorme groei van het toerisme langs de kust is, dan zou het wellicht nog terecht zijn. Maar in het artikel staat verder ook dat vriend en vijand het er over eens zijn dat er voldoende capaciteit is van bedden en dat de ongereptheid juist toeristen en dagjesmensen trekt. Het aantal overnachtingen langs de kust is bovendien al jaren redelijk stabiel.

Waarom dus extra bedden realiseren? Wellicht dat een deel hiervan is ter vervanging van de huidige bedden. Recreatie wordt wel steeds luxer. Maar dat kan nooit de verklaring zijn. Kortom: we bouwen te veel, waaraan geen behoefte is.

Gezond verstand

Kennelijk zijn we in Nederland niet in staat om ons gezond verstand te gebruiken. Bij een aantal plannen zouden we de stekker eruit moeten trekken. Maar de euro-tekens zijn te belangrijk, waardoor we niet meer in staat zijn om een goede ruimtelijke ordening te bedrijven. Economische belangen laten we voor natuur of landschappelijke kwaliteiten laten.

Juist voor dit soort situaties is de ladder voor duurzame verstedelijking bedacht: we moeten een goede belangenafweging maken. Hierin is eigenlijk opgeschreven dat je aan een goede ruimtelijke ordening moet doen: alleen bouwen als ergens behoefte aan is. En dan alleen maar onder strikte voorwaarden buiten het bestaande stedelijke gebied. En doorstaan de plannen de laddertoets bij de rechter? Dan moeten we er misschien eens naar kijken of de ladder bij de herziening niet iets strenger kan.

Discussies over wat bestaand stedelijk gebied is, wat de regio is waarvoor de behoefte moet worden aangetoond en wat een nieuwe stedelijke ontwikkeling is, doen er niet toe. We moeten gewoon ons gezond verstand gebruiken. Als we dat niet kunnen, dan is het heel goed dat er een regeling in de wet is opgenomen die ons dwingt dat wel te doen. De kust is kennelijk alleen nog maar te redden als we de ladder goed gaan gebruiken.

Maarten Hoorn, Platform31

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels