artikel

‘Stop met aluminium!’

bouwbreed 161

‘Stop met aluminium!’

De bouw moet stoppen met het gebruik van aluminium, betoogt Ronald Rovers. Want, in tegenstelling tot wat producenten beweren, is het een van de meest vervuilende metalen. 

Na het klimaatakkoord van Parijs kan niemand er meer omheen: iedereen zal zijn steentje bij moeten dragen, ook de bouw. Die kan dat bijvoorbeeld doen in zijn materiaalkeuzes.

Wie is

Wie is
Laten we dan beginnen met het laaghangend fruit. Pas daarbij op voor de onbeschaamde ‘framing’ van sommige materialen als duurzaam. Met name aluminium maakt het daarbij erg bont.

Het moet maar eens gezegd worden: aluminium behoort tot de meest milieubelastende van alle materialen. Toch wordt aluminium vaak gepromoot als ‘het groene metaal’. Dat is een gotspe van formaat. Humor, als het niet zo treurig zou zijn.

Aluminium is het zwartste metaal

Het is eerder het meest zwarte metaal, vergelijkbaar met kolen. Dat is vooral te wijten aan de zogenoemde embodied energy (EE): de energie die is gaan zitten in het beschikbaar krijgen van het materiaal. Die ligt met ongeveer 220 MJ/kg vele malen hoger dan bij andere metalen. Daar ligt de EE rond de 25-50 MJ/kg. En de EE van aluminium is zelfs 20 (!) keer zo hoog als die van houten delen.

Aluminium werkt klimaatbeleid tegen

Veel schadelijker echter is dat aluminium te pas en te onpas wordt toegepast. Het meeste aluminium, en zeker in de bouw, is één op één  te vervangen door een veel minder belastend alternatief. Aluminium voor kozijnen, en zelfs gevelbekleding: dat is werkelijk smijten met embodied energy en CO2-emissies.

Het onnodig gebruik van aluminium is in feite het klimaatbeleid rechtstreeks tegenwerken. Het betekent extra windparken bouwen voor al die extra onnodige energie.

De oplossing?

De industrie weet dit.  Vandaar dat ze er alles aan doen om het beeld te kantelen. Zo lees ik op één van de door de industrie opgezette websites, in dit geval ‘aluminium world-recyling’, dat: “Aluminium recycling benefits present and future generations by conserving energy and other natural resources”.

Dat zou betekenen dat aluminium de oplossing is voor al onze problemen. Hoe meer aluminium we recyclen, hoe meer energie we besparen. En uiteindelijk gebruiken we geen energie meer.

Nee, juist de oorzaak

Ja, ammehoela! Het gebruik van aluminium is juist de oorzaak, niet de oplossing. De zaak wordt zonder blikken of blozen gewoon 180 graden omgedraaid … Het heeft niet alleen een enorme hoeveelheid energie en CO2-uitstoot gekost om het te produceren, als het gaat om impact is het uitsluitend bij een berekening gebleven. Het blijven boekhoudkundige cijfers, niemand die de boel herstelt of compenseert.

Voor hout en andere biobased grondstoffen wordt tenminste nog de verantwoordelijkheid genomen om het gebruik ervan te herstellen of te compenseren, via bosbouw en keurmerken als FSC. Dat gebeurt voor materialen niet. Over die ongelijkheid wordt in alle toonaarden gezwegen, uiteraard.

Recycling is een non-argument

Recyclen dus: daar zet de metaalsector vol op in. Ik heb de onzin daarover als eens op een rij gezet in het tijdschrift Milieu (nr 8, 2015). Recycling is sowieso een non-argument, want alles kan gerecycled worden! Dat is niet onderscheidend. Zelfs de ISO normcommissie tc350 geeft aan recycling niet mee te laten wegen.

Dit wordt te vuur en te zwaard bestreden, tot zelfs in de NEN-commissie ‘Duurzaamheid van bouwwerken’. De staalindustrie is lid van die commissie en schrijft zelf dat hun belang om daar in te zitten de inclusie van module D is. Er zitten sowieso alleen maar belanghebbenden en/of commerciële partijen in die commissie. Geen enkele wetenschapper!

Dat is de kat op het spek binden. Maar wat wil je als iedereen zijn eigen bijdrage moet betalen. De markt moet het zelf maar regelen. 

Let wel: aluminium is een prachtig materiaal, daar is niks tegenin te brengen. Bouwsector, neem uw verantwoordelijkheid. Vermijd aluminium.



Ronald Rovers is directeur van SBS research & consultancy.

 

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels