artikel

Minimumtarief voor opdracht aan zzp’ er

bouwbreed

Minimumtarief voor opdracht aan zzp’ er

Een vernieuwende oplossing voor het groeiend aantal zelfstandigen in de architectenbranche botst met een ouderwets denkkader. In Cobouw van 11 december jl. staat dat de minimumtarieven in de nieuwe architecten-cao een kartelafspraak zouden zijn.

Dat is de moderne tijd spiegelen met de middeleeuwen. Daarom lichten wij de redenen van werkgevers en werknemers om zich in deze cao expliciet uit te spreken over de zelfstandigen hier graag toe.

In de door werkgevers- en werknemersorganisaties goedgekeurde architecten-cao 2015-2017 zijn voor het eerst minimumtarieven opgenomen voor zzp’ers die in opdracht van architectenbureaus werkzaam zijn. De Wet op de cao maakt het mogelijk overeenkomsten van de opdracht op te nemen in een cao.

Inkrimpen

In de afgelopen jaren is de omzet en werkgelegenheid bij architectenbureaus in Nederland bijna gehalveerd. Veel architectenbureaus bestaan niet meer of zijn drastisch ingekrompen. Momenteel is er weliswaar sprake van enige verbetering, maar dat neemt de enorme achteruitgang niet weg. De sterk wisselende omzet maakt verdere flexibiliteit bij het inzetten van mensen noodzakelijk.

De vraag is hoe om te gaan met de mensen die in deze sector werkzaam zijn. Medewerkers zijn de belangrijkste omzetscheppende kracht en tegelijk de grootste kostenpost van bureaus. De nieuwe Wet Werk en Zekerheid biedt onvoldoende soelaas om mee te ademen met de sterk wisselende werkvoorraad. Nieuwe arbeidscontracten worden niet meer standaard aangegaan. Het aantal zelfstandigen is sterk toegenomen.

Prijsconcurrentie

De cao regelt de arbeidsrelatie tussen werkgevers en werkenden. Het is dé norm voor arbeidsvoorwaarden en de wijze waarop we in de branche met elkaar om willen gaan. De cao-partijen geven een antwoord op de veranderende arbeidsmarkt en willen het draagvlak voor de cao behouden. Bij een groot aantal zzp’ers dreigt een ‘race to the bottom’ door een te grote prijsconcurrentie. Daardoor ontstaat kwaliteitsverlies. Door in de cao een fatsoenlijke bodem te leggen voor de tarieven voor opdrachten aan zelfstandigen, scheppen de cao-partijen een ‘level playing field’ tussen alle werkenden. Dit voorkomt dat werknemers om financiële redenen worden vervangen door goedkopere zelfstandigen.

Ongelijk speelveld

Gezonde concurrentie zal er altijd blijven, maar dat is iets anders dan het misbruik maken van een situatie met veel zzp’ers. De meeste zelfstandigen zijn prima in staat hogere tarieven te hanteren en uit te onderhandelen. In onze sector wordt voor kwaliteit nog altijd goed betaald. Maar iedereen begrijpt dat bij een te groot aanbod van mensen de prijs voor hun arbeid naar beneden gaat. Dat leidt tot een ongelijk speelveld tussen werkenden.

Vrij om eigen tarief uit te onderhandelen

Naar onze mening heeft dit onderdeel van de cao geen beperkend effect op de mededinging in de zin van art. 6 lid 1 van de Mededingingswet. Zelfstandige architecten ervaren als gevolg van minimumtarieven geen belemmering om mee te dingen naar opdrachten. Zij zijn vrij om hun eigen tarief uit te onderhandelen en zullen zowel op prijs als op kwaliteit concurreren. Daarbij komt dat het minimumtarief op een niveau ligt waar de meeste zelfstandigen boven zitten. Geen sprake dus van een merkbare beperking van de mededinging. Het gaat om een fatsoenlijke arbeidsmarkt en verantwoord marktgedrag.

Cao of vogelvrij

Wij nemen de zzp-ontwikkeling, zoals deze zich in onze sector maar ook in andere manifesteert, serieus. Wij willen niet toe naar een situatie waarin de ene (vaak oudere) medewerker veilig onder de cao valt en de andere (oudere én jongere) zelfstandige vogelvrij is en niet meer in staat is zich te verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid en een pensioen op te bouwen. Het past in modern denken om de zelfstandigen in die zin op te nemen in de cao en zo aan de onderkant te zorgen voor een gelijk speelveld voor alle werkenden. De Wet op de cao en de Mededingingswet staan dit naar onze mening toe.

Gerard van Hees, voorzitter cao-delegatie vakbonden en Victor Frequin, voorzitter cao-delegatie werkgevers

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels