artikel

Bescherm de rechten van de consument

bouwbreed Premium

Bescherm de rechten van de consument

Het wetsvoorstel voor kwaliteitsborging van minister Blok dreigt in de ijskast te belanden. De PvdA wil dat voorkomen.

De PvdA stelt voor om het wetsvoorstel op te knippen: regel eerst de (keten)aansprakelijkheid van aannemers en maak het mogelijk dat opdrachtgevers en gebruikers beter worden verzekerd als het bestelde bouwproduct niet (op tijd) wordt geleverd of in de praktijk niet voldoet aan wettelijke prestatie-eisen of vastgelegde afspraken. Een veelomvattende toelatingsorganisatie optuigen kan altijd nog.

Wij verwachten dat de verzekeringsbranche ervoor zal zorgen dat het aantal bouwfouten (nu nog steeds ruim 10 procent) dan drastisch afneemt. Met andere woorden; er is een forse besparing mogelijk op de bouwkosten. Dit en de verdere industrialisering van de bouw zullen tot meer kwaliteitsverbetering leiden dan een heel leger kwaliteitsborgers.

Overdrachtsdossier

Voor 80 procent van de meeste bouwprocessen kan de gemeente zich naar onze stellige overtuiging aan de hand van een eenvoudig overdrachtsdossier, beperken tot het vaststellen of het bouwwerk voldoet aan de prestatie-eisen van het Bouwbesluit 2012. Dat verklaart en documenteert de aannemer namelijk in dat overdrachtsdossier. Ook verklaart en documenteert de aannemer in de aannemingsovereenkomst dat het geleverde aan de afspraken voldoet.

De sector kan grotendeels zelf of in samenwerking met de verzekeringsbranche zorgen voor een betrouwbare manier van documenteren. De overheid zou kunnen zorgen voor een erkenning van de aangeboden beschrijving van de meest voorkomende bouwprocessen, van bouwproducten en van toekomstige innovaties daarin. Wat ons betreft wordt daarmee ook de pijnlijke discussie over de KOMO-keurmerken beslecht.

Huidig systeem handhaven

Zolang de bouwsector nog niet klaar is om zelfstandig voor de meest voorkomende bouwproducten op deze manier in de standaardisering en documentatie te voorzien, moet het huidige systeem van bouwtoezicht nog maar een poosje worden gehandhaafd. Zodra de branche aangeeft er klaar voor te zijn, kan in het vooruitzicht worden gesteld dat er dan alleen nog leges zullen worden geheven voor de gemeentelijke planologische-, welstands- en bouwveiligheidstoets.

Door de aansprakelijkheid te regelen en de mogelijkheden tot verzekering te verruimen komen we van de praktijk af waarbij vooral naar elkaar wordt gewezen wanneer er fouten zijn gemaakt. Inschakeling van de door de minister voorgestelde private toezichthouders biedt hierop geen antwoord. En in zijn voorstel om de kwaliteit in de bouw te borgen door een publiek toezicht op het werk van private kwaliteitsborgers, ontstaat een rare mix van private en publieke verantwoordelijkheid.

Een modernere aanpak ligt voor de hand. Een die maakt gebruik van ICT-ontwikkelingen en gaat uit van efficiency. Het grootste deel van de bouwactiviteiten kan eenvoudig en controleerbaar worden vastgelegd. Het gaat dan niet alleen om de bouwactiviteiten vastleggen, maar ook van alle kwaliteitsvoorwaarden. Dat is overigens geen sinecure – dit systeem invullen duurt verschillende jaren. Maar door de geleidelijke reductie van de 10 tot 15 procent faalkosten levert dit op termijn toch een rendement op dat in de honderden miljoenen per jaar loopt.

Voor 20 procent van de ingewikkelder bouwprocessen hebben wij in 2002 in een motie al gevraagd om de omgevingsdiensten en/of de veiligheidsregio’s een rol te geven in de kwaliteitsborging. Voor 5 procent van de meest ingewikkelde bouwprocessen lijkt ons de doorontwikkeling van de Tech­nische Inspectie Service (TIS-aanpak) de beste weg.

Gelijk trekken

Maar dat zijn de vervolgstappen. Nu moeten eerst de verhoudingen worden gelijk getrokken tussen de consument van bouwwerken en de bouwende, ontwikkelende of verkopende partij. Het is merkwaardig dat bij de koop of huur van een woning andere spelregels gelden dan bij de aankoop van welk ander gebruiksgoed ook. Dit moet en kan anders. Laten we ervoor zorgen dat de goede delen van het wetsvoorstel van minister Blok niet in de ijskast belanden. Laten we ervoor zorgen dat de bouwwereld voor het grootste deel van zijn producten een normale sector wordt. En laten we er vooral voor zorgen dat de consument erop kan vertrouwen dat hij krijgt waarvoor hij betaalt.

Albert de Vries
Tweede Kamer-lid PvdA

Reageer op dit artikel