artikel

Blog: Wonen wordt duurder

bouwbreed

Blog: Wonen wordt duurder

In de geliberaliseerde huurmarkt in Amsterdam vallen in stilte klappen. Hoe gezond is dat voor de woningmarkt?

Barbara Baarsma zei het zaterdag treffend in Het Parool. De slecht functionerende woningmarkt in Amsterdam maakt dat de arbeidsmarkt niet goed werkt. Amsterdam barst van de sociale huurwoningen, waarvan de (scheef)huurders blijven zitten waar ze zitten. De huurstijging die corporaties ze moeten opleggen, doet ze niet wijken. En als ze al zouden willen: er zijn nauwelijks vrije huurmarktwoningen te vinden. Dus als je een (tijdelijke) baan verderop vindt, wordt het reizen en files.

Natuurlijk is kopen verleidelijk geworden. De rente is laag, de prijzen zijn aantrekkelijker dan voor de crisis. Wie kan en wil probeert te kopen. Maar niet iedereen kan en wil. Mensen met een tijdelijk contract of zzp’ers, en dat zijn er steeds meer, kunnen de flexibiliteit van een huurcontract goed gebruiken, benadrukt Baarsma in hetzelfde stuk. Maar er zijn bizar weinig huurwoningen in het vrije segment. De mobiliteit die op de arbeidsmarkt wordt gevraagd, wordt niet ondersteund door de woningmarkt. Mensen kunnen niet verhuizen naar de plaats waar ze het meest productief kunnen werken.

Oprecht

Eigenlijk hamert Baarsma op oude problemen van de woningmarkt. Minister Blok heeft inmiddels aan de woningmarkt gesleuteld. Corporaties moeten hun huren verhogen, mogen op uitzonderingen na geen koop- en vrijesectorhuurwoningen meer bouwen. Dat moet de markt doen. Die markt is druk bezig. Pensioenfondsen roeren zich na een aarzelende start. Ze zien een markt en voelen een maatschappelijke plicht. Maar hoe oprecht zijn de pensioenfondsen?

Een aantal van hen is tegelijkertijd bezig de huren van vrije huursectorwoningen maximaal omhoog te trekken. De geliberaliseerde huurmarkt is een een vergeten segment waar in stilte klappen vallen. Een voorbeeld: Op Java-eiland in Amsterdam is een pensioenbeheerder namens een pensioenfonds de huren sterk aan het opdrijven. Bewoners krijgen contracten aangeboden waarin staat dat ze elk jaar 5 procent huurverhoging tegemoet kunnen zien. Dat mag wettelijk, maar toen het economisch nog beter ging, waren de pensioenfondsen een stuk gematigder.

Cashen 

De pensioenfondsen zijn de slechtsten niet: de huurders kunnen er ook voor kiezen in een keer de huur te verhogen in plaats van elk jaar 5 procent. Voordeel: over vijf jaar is de huur dan niet zo hoog als in het eerste voorstel. Nadeel: de huurstijging is enorm. Voordeel voor het pensioenfonds: snel extra cashen.

De huurdersvereniging op het Amsterdamse schiereiland is in rep en roer. Trouwe huurders worden hun huizen uitgedreven. Een voor Amsterdamse begrippen hechte woongemeenschap breekt. Gezinnen met kinderen moeten verhuizen en andere scholen uitzoeken. Omdat de huisbazen hogere rendementen nodig hebben.

Het verhaal van deze vergeten huurders valt weg door het rumoer rond de woningcorporaties. Ook die hebben te maken met een klimaat waarin de huren omhoog moeten. Allemaal vanuit het idee: de corporaties hebben jaren te weinig huur gevraagd, en door de huren te verhogen gaan de sociale huurders verhuizen naar naar (vooralsnog schaarse) vrije huursectorwoningen of iets ruimer voorradige koopwoningen.

Praktijk 

Tot zover de theorie. De praktijk is dat de crisis achter de rug lijkt en een hoge werkloosheid heeft achtergelaten. De praktijk is ook dat de mensen die het minste inkomen bij elkaar weten te verdienen, gemiddeld 40 procent van hun inkomen kwijt zijn aan woonlasten (de hoogste inkomensgroep 24 procent). Voor de huurders zou je kunnen stellen dat wonen duurder is geworden.

Dus als onze premier zegt dat de woningmarkt weer wat gezonder is – wat zou hij dan bedoelen? Natuurlijk: dat er meer woningen verkocht worden dan vorig jaar. En dat de prijzen van koopwoningen niet meer dalen. Is daarmee de woningmarkt weer gezond? Uiteraard niet. Wat is eigenlijk de definitie van een gezonde woningmarkt? Laten we daar eerst eens over eens worden. Moet iedereen in een koopwoning gaan wonen? Past dat bij de nieuwe arbeidsmarkt? En hoe prettig wordt het wonen in het vrije huursegment, als je afhankelijk bent van de grillen van je beleggers?

Dat het duurder wordt om te wonen, is in ieder geval niet gezond. 

Marc Doodeman, redacteur economie bij Cobouw 

Schrijft over innovatie, corporaties, woningmarkt, financiering en duurzaamheid. 

Contact: telefoon: 070 304 6785, e-mail: m.doodeman@cobouw.nl, twitter: @marcdoodeman 

Reageer op deze blog hieronder, of via Twitter: @marcdoodeman of @CobouwNL 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels