artikel

Blog: De heilige markt

bouwbreed

Blog: De heilige markt

Zo af en toe verschijnt er een boek waarvan je moet constateren dat het iets toevoegt aan ons denken in plaats van meer van hetzelfde te leveren. Zo’n boek is bijvoorbeeld The Entrepeneurial State van de Hoogleraar innovatie aan de universiteit van Sussex, Mariana Mazzacuto. Zij toont aan dat Silicon Valley alleen maar mogelijk was dankzij een ondernemende overheid die optrad als een soort ‘launching customer’.

 

De stelling van Mazzacuto is dat er in geen land sprake kan zijn van innovatie als de overheid zich niet ondernemend opstelt. Jongens als Steve Jobs, de oprichter van Apple, klagen steen en been over de regels van de overheid maar weten donders goed dat zij zonder diezelfde overheid nergens zouden zijn.

In de Verenigde Staten is het vooral het ministerie van Defensie dat continu vraagt om innovaties. Uit de geschiedenis is bekend dat juist oorlogen leiden tot snelle innovaties. Het is niet te bewijzen, maar wel aannemelijk dat zonder de Eerste Wereldoorlog de vliegtuigindustrie er langer over zou hebben gedaan om zich te ontwikkelen. Ook negatieve innovaties komen voor. De nucleaire technologie komt vooral voort uit de ontwikkeling van de atoombom. Maar dit terzijde.

Dichter bij huis zijn genoeg voorbeelden van een ondernemende overheid die aan de wieg van innovaties heeft gestaan. Neem alleen al de Deltawerken. Veel mooier nog is het voorbeeld van Eindhoven dat in de jaren negentig inzette op de samenwerking met bedrijfsleven en kennisinstituten. Resultaat: in 2011 werd de regio gekroond tot de slimste regio van de wereld.

Kijken we dan wat de landelijke overheid doet, dan is het beeld onthutsend. Onder leiding van ondernemingsminnende VVD’ers komt het kabinet nu niet verder dan fiscale voordelen geven aan bedrijven die innoveren. Zelfs in de fossiele economie wil minister Kamp nog geld steken getuige zijn woorden over gaswinning op de Noordzee. Geen windparken subsidiëren maar wel de olie- en gasindustrie met hun miljardenwinsten?

Mazzucato maakt daar korte metten mee. In de Financial Times meldt zij dat ondernemingen alleen maar investeren in zaken waar zij technologische en marktkansen zien. “Als je hun belasting op nul zet, dan maak je ze alleen maar rijker. Zij zullen niet investeren”, aldus de hoogleraar. Zij maakt daarbij duidelijk dat politici kennelijk niet begrijpen waar economische groei en innovatie vandaan komen. Niet uit subsidies, maar uit het creëren van marktkansen. En juist daar kan de overheid een rol spelen. En via het aanbestedingsbeleid kunnen innovaties dan vanzelf gestimuleerd worden. Hoe simpel, maar wellicht te simpel, kan het zijn.

 

Ferry Heijbrock, journalist Cobouw
Follow me on Twitter @ferryheijbrock

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels