artikel

Op vakantie? Kathedralen kijken!

bouwbreed

Op vakantie? Kathedralen kijken!

De vakantie is voor francofiele architecten en bouwers een gelegenheid om experimentele high tech gebouwen te zien.

Zelf deed ik er deze weken twee aan. De eerste is de kathedraal van Beauvais uit de 13 eeuw, de hoogste kathedraal ter wereld met 48,5 m. Het gebouw bestaat in feite alleen bestaat uit een koorgang met 7 kapellen. Het middenschip stortte in. Daarna werd er een toren gebouwd, maar die stortte ook in. Het jaartal was 1573, een jaar na de Bartholomeusnacht. Een stenen gebouw voornamelijk op druk belast in gevecht met de zwaartekracht en windbelastingen. Een verticale uitkraging. Na die twee instortingen was de ambitie om extreem hoog te bouwen weg. Het is een merkwaardig staaltje ambitie versus competentie. De bouwers bouwden op gevoel en geloof. De kathedraal staat nu vol met schuine houten stabilisatoren en trekstangen. Wel hoog maar instabiel. Mijn constructeurs zouden uitkomen op een veiligheidsfactor van 1,0 of nog wat lager. Toch kan men die middeleeuwers bewonderen met hun naïeve kennis van ‘trial and error’ bouwtechniek.  

In Lyon kan men de tweede, een experimentele extremiteit van het Musée des Confluences bewonderen, een schepping van Wolf Prix / Coop Himmelblau uit Wenen. Het museum ligt aan de samenstroming van Rhône en Saone. De bouw heeft 10 jaar stil gelegen vanwege juridische disputen. Maar het eigenzinnige ontwerp mocht uiteindelijk toch gebouwd worden.  Het is een ‘de-constructivistisch’ gebouw. Er is buiten geen horizontaal vlak te zien, alles zigzag en schuin. A builder’s nightmare. De logica lijkt zoek. De vorm van het gebouw is ruimtelijk gebeeldhouwd alsof het gebouw een gigantische transformator zou zijn. Hier is het beeld van een gevecht met de zwaartekracht in horizontale richting: horizontale uitkragingen. De constructie in staal kan heel goed trekkrachten opnemen. Veiligheidsfactor van de constructie minimaal 2,25. Gedurfde en experimenten zijn interessant en blijven altijd onderwerp van discussies. Bon voyage! 

Mick Eekhout

Emeritus hoogleraar Productontwikkeling TU Delft 

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels