artikel

Nieuwe wet, lekker 
onderhandelen….?

bouwbreed

Nieuwe wet, lekker 
onderhandelen….?

Een nieuwe Aanbestedingswet is in aantocht. Die is gebaseerd op een Europese richtlijn die onder andere bedoeld is om het allemaal wat makkelijker te maken. Een van de veranderingen betreft de gunningsprocedure door middel van onderhandelingen. Deze procedure krijgt om te beginnen een andere naam, “mededingingsprocedure met voorafgaande bekendmaking” (art. 29 Richtlijn 2014/24/EU).

Ook inhoudelijk verandert er iets. Lidstaten kunnen volgens de nieuwe wet bepalen dat de mededingingsprocedure met voorafgaande bekendmaking kan worden gevolgd “indien er niet in de behoefte van de aanbestedende dienst aan leveringen en diensten kan worden voorzien zonder aanpassing van gemakkelijk beschikbare oplossingen” (art 26 lid 4.a)i)). In het Engels staat hier dat deze procedure mag worden gevolgd als er geen “ off the shelf” oplossingen voorhanden zijn.

Daar zit een nobele gedachte achter. Volgens de toelichting (preambule nr. 42): omdat er “verschillende situaties zijn waarin de openbare of niet-openbare procedure zonder onderhandelingen waarschijnlijk niet tot bevredigende aanbestedingsresultaten leiden”.

Daar kan men zich veel bij voorstellen. Een professionele inkoper is dus ook veelal blij met deze verandering. Extra flexibiliteit en ruimte die nuttig gebruikt kan worden.

Aankondiging

De keerzijde is echter dat het toepassingsbereik niet duidelijk gedefinieerd is. Ik heb al inkopers gesproken die vrezen dat als hun wethouder deze wijziging in de aanbestedingsregels in de gaten heeft, hij alles wat de gemeente aanschaft als toch wel “heel bijzonder en specifiek voor deze gemeente” zal aanmerken.

En omdat het niet ‘off the shelf’ is mag er dus onderhandeld worden en hoeft er nooit meer te worden aanbesteed. Een simpele aankondiging volstaat en dikke aanbestedingsdossiers en formele procedures zijn passé. Je kunt weer als opdrachtgever (wethouder) en opdrachtnemers bij elkaar gaan zitten en “dan komen we er wel uit”. Geen inkoper of aanbestedingsjurist meer nodig.

Invoeren

Onder inkopers zie ik nu een twijfel: moeten we als Nederland (wij mogen het zelf bepalen) deze ruimte wel of niet in onze eigen aanbestedingswet inbouwen?

EZ lijkt dit van plan te zijn getuige de consultatie. En ja, zeggen globaal de professionele inkopers met een stevige positie. Het verruimt immers ons instrumentarium en geeft meer flexibiliteit die we indien nodig kunnen gebruiken. Nee, zeggen de inkopers met een wankele positie die dreigen voorbij gelopen te worden door interne opdrachtgevers, die zelf wel de onderhandelingen kunnen doen.

Persoonlijk ben ik van mening dat de rol en positie van inkopers niet gebouwd moeten zijn op regels en procedures, maar op de toegevoegde waarde die je levert in het proces van selecteren en contracteren van aanbieders. Regels kunnen richting geven, maar daar mag je toegevoegde waarde niet van afhangen.

Wel moeten we waken voor misbruik van deze ‘ruimte’. Niet om inkopers te beschermen, maar juist vanwege het belang van ‘ value for taxpayers money’, om goede inkoopresultaten voor de burgers en een faire behandeling van aanbieders te garanderen.

Jan Telgen

Prof.dr. J. Telgen is hoogleraar inkoopmanagement voor de publieke sector aan de Universiteit Twente en verbonden aan het Public Procurement Research Centre

www.pprc.eu

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels