artikel

Ineens beweegt alles in Noordoost-Groningen

bouwbreed

Het heeft lang geduurd, maar Noordoost-Groningen is trekpleister geworden voor politici, bestuurders, bouwers, constructeurs en wetenschappers. Vijf jaar geleden was het niet denkbaar geweest dat deze krimpregio uit zoveel verschillende hoeken zoveel aandacht zou krijgen. Maar daar waren wel de nodige aardschokken voor nodig.

Er was al jaren sprake van krimp in Noordoost-Groningen. Economische impulsen bleven uit en de geprognosticeerde groei van de bevolking stagneerde. Daarnaast bleef de werkgelegenheid achter in vergelijking met andere regio’s. Het regionaal-economisch beleid – ooit vormgegeven door het Integraal Structuurplan Noorden des lands, ISP) – is stopgezet, ook vanwege betrekkelijk weinig succes. Ook dat is nu helaas nog steeds te merken. Als gevolg van al deze ontwikkelingen zijn al tientallen jaren geleden veel huurwoningen door de corporaties gesloopt. Deze sloopomvang was echter niet toereikend om de bevolkingsdaling op te vangen. Dit proces was dus al gaande voordat het woord krimp zijn intrede deed als synoniem van de bevolkingsdaling.

Enkele jaren geleden heeft de regio naast Zeeland en Parkstad Limburg de status ‘topkrimpregio’ gekregen. Deze drie krimpregio’s hebben zich er samen met de betrokken provincies, gemeenten en corporaties sterk voor gemaakt uit Den Haag middelen te krijgen om de effecten van krimp op zowel korte als lange termijn op te kunnen vangen. Ook is met veel inspanningen van partijen een korting op de verhuurdersheffing verkregen: voor iedere gesloopte woning en/of voor samenvoegingen van woningen mag de corporatie een bedrag van 10.000 euro per woning van de verhuurdersheffing aftrekken. Een mooi gebaar, maar het voelt als een sigaar uit eigen doos.

Inmiddels zijn de effecten van ontgroening en vergrijzing zichtbaar geworden. Leegloop, leegstand en sloop zijn pijnlijk zichtbaar. En ondertussen hebben diverse partijen in Noordoost-Groningen gezamenlijk woon- en leefbaarheidsplannen ontwikkeld en de uitvoeringsplannen vastgesteld. Maar helaas zijn de middelen niet toereikend om alle plannen tot uitvoering te brengen.

De corporaties in Noordoost-Groningen hebben zich vaak een roepende in de woestijn gevoeld, want ook binnen de eigen sector was het begrip solidariteit een loos begrip. De heffingen voor de Vogelaarwijken en het verzet van Aedes tegen de korting op de verhuurdersheffing voor krimpgebieden zijn daar mooie voorbeelden van.

En dan komt er plotsklaps beweging, letterlijk en figuurlijk. Het gas dat ons land rijk heeft gemaakt, heeft niet alleen Noordoost-Groningen in beweging gezet, maar heel Nederland. Duidelijk is geworden dat compensatie moet worden geboden en dat de aardgaswinning zal moeten worden beperkt om verder onheil te voorkomen. De vraag die zich nu voordoet is of het gaat om solidariteit of om het wegvallen van één van de belangrijkste inkomstenbronnen of om werkgelegenheid.

Ook de ‘Grunnegers’ zijn in beweging gekomen. Het afhandelen van schades verloopt moeizaam. Ze zijn boos, angstig en voelen zich bedreigd in hun bestaan. Er volgen al snel mooie rapporten over herstel van vertrouwen. Maar minder over het herstel van onroerend goed. Er wordt een ‘Dialoogtafel’ ingericht waar verschillende maatschappelijke organisaties gehoord worden en zelfs adviezen mogen geven. Oud-Commissaris van de Koningin en voormalig minister Hans Alders is zelfs onlangs benoemd tot Nationaal Coördinator Groningen, die leiding gaat geven aan de Overheidsdienst Groningen. Hij wordt verantwoordelijk voor de grootscheepse operatie om de veiligheid en leefbaarheid voor Groningers te verbeteren.

Minister Kamp, die belast is met het aardbevingsdossier, wordt geregeld gesignaleerd in het ‘rampgebied’. Inwoners spreken zelfs over “kampgebied” of over “Komt Alleen Maar Praten” (KAMP). Het ontzag voor het gezag is tanende. Onder grote druk komt de NAM nu over de brug. De schade aan de getroffen woningen kan op kosten van de NAM hersteld worden. En om het vertrouwen te herstellen, krijgen de bewoners die schade hebben ook nog de mogelijkheid de woning te verduurzamen. Er wordt zelfs geëxperimenteerd om de woningen aardbevingsveilig te maken. Verder zijn afspraken gemaakt om na een pilotfase vijftienhonderd woningen nog dit jaar te herstellen, te verduurzamen en bouwkundig te versterken. Voor de regionale werkgelegenheid in de bouw vormt dat een impuls. De afspraak is gemaakt dat bij alle herstel- en verduurzamingswerkzaamheden de plaatselijke aannemers en bedrijven een preferente positie krijgen ten opzichte van bedrijven buiten het gebied.

Wat zou het toch mooi zijn als ook werkloze inwoners een leerwerktraject aangeboden krijgen, zodat zij op termijn ook, daar waar mogelijk, ingezet kunnen worden bij de diverse werkzaamheden. Het zou nog mooier zijn als de vaklieden en/of bedrijven van buiten, die graag in Oost-Groningen willen komen werken, zich in deze regio blijvend gaan vestigen. Misschien lossen we dan ook nog het krimpvraagstuk op want: er gaat niets boven Groningen, zelfs niet als het beweegt!

Hilde van Ree, directeur-bestuurder woonstichting Groninger Huis

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels