artikel

Directievoering en waarschuwingsplicht

bouwbreed Premium

Directievoering en waarschuwingsplicht

Bij opdrachtgevers heerst vaak angst voor directievoering en het houden van toezicht. Dat zou verantwoordelijkheid aantrekken. Is die vrees terecht?

Wat is directievoering eigenlijk? In § 3 van de UAV (Uniforme Administratieve Voorwaarden voor de uitvoering van werken en technische installatiewerken 2012) lezen we over de directie als vertegenwoordiging van de opdrachtgever. De opdrachtgever kan personen aanwijzen “om als directie op te treden”. Wat dat inhoudt, lezen we in § 3 lid 6: “De directie oefent het toezicht uit op de uitvoering van het werk en op de naleving van de overeenkomst van aanneming van werk. “

Aanneming van werk is het tot stand brengen van een stoffelijk werk. Dat betekent geenszins dat een aannemer mag volstaan met dom stenen stapelen. Hij moet ook blijven denken. Het is een merkwaardig fenomeen dat veel aannemers de instelling hebben dat zij minder hoeven doen of denken als er directie wordt gevoerd.

Het trieste is dat deze gedachte in de kiem ook in de UAV te vinden is. In de tweede zin van § 3 lid 2 lezen we dat als de opdrachtgever geen directie heeft aangewezen en daardoor van de aannemer meer wordt verlangd dan redelijkerwijs van hem kan worden gevergd, de aannemer recht op bijbetaling heeft.

Hoe kan dat? Doet een aannemer dan minder als er wel een directie is? De directie houdt toch alleen maar toezicht? De aannemer moet toch zeker ook zelf erop toezien hoe het werk wordt uitgevoerd en dat de uitvoering geschiedt volgens de afspraken? De UAV heeft hier een vreemde insteek. Het is een exponent van de benadering “als hij al denkt hoef ik het niet te doen”.

Waarschuwingsplicht

De juiste benadering is “twee zien meer dan één”. We zien dit terug in de waarschuwingsplicht. Als een partij bij een overeenkomst ziet dat zijn wederpartij iets fout doet of aanlevert, dan moet die ene partij waarschuwen. Men gaat dan toch niet stilletjes zitten zwijgen om later, met wet, contract, bestek en tekeningen in de hand, te gaan claimen en te procederen als het te laat is?

De waarschuwingsplicht vonden we vroeger alleen in de UAV expliciet geformuleerd, in § 6 lid 14. Dat was slechts een waarschuwingsplicht voor de aannemer. Was er zonder toepasselijkheid van de UAV dan geen waarschuwingsplicht? Natuurlijk wel! Die was, zeker na de invoering van het huidige Burgerlijk Wetboek, eenvoudig te baseren op de aanvullende werking van de redelijkheid en billijkheid (artikel 6:248 lid 1 BW). In 2003 werd de waarschuwingsplicht voor de aannemer ook expliciet in de wet opgenomen (artikel 7:254 BW).

Is er dan geen waarschuwingsplicht voor de opdrachtgever? Natuurlijk wel! Die is evengoed te baseren op de redelijkheid en billijkheid. “Gij zult uw wederpartij waarschuwen als u ziet dat uw wederpartij kennelijk een fout begaat.” Als u de opdrachtgever bent, dan is die wederpartij de aannemer.

De vraag is hoe zwaar de plicht tot waarschuwen is. Bent u als opdrachtgever slechts een domme jurist met twee linker handen en is uw aannemer deskundig? Dan drukt de waarschuwingsplicht minder zwaar dan wanneer u een beroepsdirectievoerder inhuurt, die met haviksogen kijkt naar de uitvoering van het werk.

In absolute zin is de druk van de waarschuwingsplicht die op een opdrachtgever rust dus inderdaad zwaarder als hij een deskundige directie heeft ingeschakeld, dan als hij dat niet heeft gedaan. Maar in relatieve zin is dat niet zo. Die deskundige directie zal immers vanzelf, door die deskundigheid, met dezelfde kennisinspanning, beter in staat zijn tot het waarnemen van een fout.

Het is echter niet zo dat een opdrachtgever door het laten voeren van directie een verantwoordelijkheid naar zich toehaalt die bij de aannemer ligt en daar ook behoort te blijven liggen. Inzoverre is die vrees van opdrachtgevers niet terecht. Met of zonder directie: in alle gevallen moet de aannemer zijn werk goed doen en niet aanklungelen tot de opdrachtgever of de directie misschien ingrijpt.

Jan van Duijvendijk, advocaat bij Barnsteen Advocatuur

Reageer op dit artikel