artikel

Blog: Verdrongen verleden

bouwbreed Premium

Zeventig jaar geleden eindigde de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Vandaag op 5 mei vieren we de bevrijding. De bouw lijkt de vijf oorlogsjaren echter het liefst te willen vergeten. Want als je de geschiedschrijving van ’s lands oudste bouwbedrijven moet geloven, is er tussen 1940 en 1945 weinig gebeurd.

Bouwers van meer dan een eeuw oud, of die ontstaan zijn uit één of meerdere bedrijven die ten minste honderd jaar geleden werden opgericht, hebben we veel in Nederland. De geschiedenis van een dergelijk onderneming leest vaak als volgt:

Voorvader X richt in de negentiende eeuw een timmerbedrijf op. In de jaren die volgen groeit de onderneming fors. De Eerste Wereldoorlog en de economische crisis in de jaren dertig hakken erin, maar voorvaderen Y en Z houden ternauwernood het hoofd boven water …. En na de Tweede Wereldoorlog wordt weer flink geld verdiend met het bouwen van woningen, bruggen en (afsluit)dijken.

 

Afgelopen week heb ik van enkele tientallen oude bouwbedrijven de webpagina’s met ‘geschiedenis’ of ‘historie’ bekeken. Over de oorlogsjaren geen woord. Werd er vijf jaar lang helemaal niet gebouwd? Natuurlijk niet. Veel gebruikelijke bouwwerkzaamheden gingen gewoon door. Bovendien werd al in 1940 begonnen met de wederopbouw (Besluit Wederopbouw I) en werkten Nederlandse bouwers mee aan de Atlantikwall, de meer dan 5000 kilometer lange verdedigingslinie van de bezetter. 

Alles moest wijken voor de voortgang van dit megaproject. Er kwam zelfs een bouwstop voor alle niet-militaire projecten. Op het eind van de oorlog ging 90 procent van de cementproductie in Nederland naar de Wehrmacht. In de lente van 1944 werkte meer dan 40 procent (Meihuizen, 2003) van de industrie – waaronder ook aannemers – voor de bezetter. Er werden bijvoorbeeld bunkers gebouwd en  verdedigingslinies en vliegvelden aangelegd.

Zeventig jaar later is er over dit verleden weinig meer terug te vinden. Geen bouwer of toeleverancier die in de Tweede Wereldoorlog actief was vertelt daar uitgebreid over, terwijl over de jaren voor en na de oorlog vaak hele boekwerken geschreven zijn. Dat geldt overigens ook voor niet-bouwers, op de Nederlandse Spoorwegen na.

Ik vind dat vreemd. Wie fout of goed was, of iets er tussenin, daar gaat het me helemaal niet op. Maar het lijkt me onnodig om vijf oorlogsjaren uit de bedrijfsgeschiedenis te wissen. Opdat wij niet vergeten…

Martjan Kuit, redacteur Economie bij Cobouw

Reageer onder deze blog of via Twitter op @MartjanKuit of @CobouwNL 

Lees ook: Hoe ‘fout’ was de bouw in de Tweede Wereldoorlog?

Reageer op dit artikel