artikel

Beslissingen baseer je op goede analyse

bouwbreed

Beslissingen baseer je op goede analyse

Nico Rietdijk, directeur NVB, schreef twee weken geleden op deze pagina een artikel naar aanleiding van twee recente publicaties. Een daarvan betrof het net verschenen boek van Taco van Hoek, De risicomijdende samenleving.

In Cobouw van 19 september vraagt Nico Rietdijk zich af waarom ik mijn ’messcherpe analyses’ van het overheidsbeleid nu pas in een boek neerleg en deze niet heb gemaakt toen honderden bedrijven hun deuren moesten sluiten en duizenden bouwvakkers hun baan verloren. Merkwaardig, want als er iets waar ik de afgelopen jaren keer op keer op heb gewezen, dan zijn het wel de gevolgen van overheidsbeleid voor de sector.

In een persoonlijk getinte stijl – “Taco, waarom nu pas?” – geeft Nico Rietdijk commentaar op mijn recentelijk verschenen boek ‘De risicomijdende samenleving’. Zijn kritiek richt zich niet op de inhoud van de analyses in mijn boek, maar op het feit dat ik eerder hierover mijn mond gehouden zou hebben toen de bouw in brand stond.

Ik heb veel slechte eigenschappen, maar dat ik over dit onderwerp mijn mond heb gehouden en nu achteraf makkelijk praten heb is echt onzin. Alleen al in Cobouw moeten tientallen artikelen terug te vinden zijn van EIB-analyses over het overheidsbeleid. Zo hebben we tijdens de crisis steeds aangegeven dat beperking van de renteaftrek de bouwproductie verder onder druk zou zetten. Ook hebben we de gevolgen van de almaar verder oprukkende kredietrantsoenering op de hypotheekmarkt vele malen onder de aandacht gebracht. De woonlastennormen en de te hoge hypotheekrente hebben we grondig bekeken en ik heb eind 2011 al een voorstel gedaan voor het opzetten van een soort Nationale Hypotheekinstelling. Deze analyses en voorstellen moet Nico Rietdijk zeker kennen, want het onderzoek is mede tot stand gekomen dankzij een bijdrage van de NVB. Ook heb ik vanaf het begin van de crisis tal van praktische suggesties gedaan voor overheidsbeleid dat de productie en werkgelegenheid in de bouw zou kunnen ondersteunen.

Nico Rietdijk haalt beleidsanalyses en prognoses door elkaar. Zijn werkelijke kritiek is dat de prognoses van het EIB ‘meestal zeer optimistisch waren’. Dit is beeldvorming en feitelijk niet juist, zoals ik in twee artikelen in Cobouw eerder dit jaar uiteen heb gezet. Het wapenfeit waar hij zich steeds op beroept, is de raming van begin 2011 voor de jaren 2012 en 2013. Met deze raming hebben we de plank inderdaad misgeslagen. De achtergrond hiervan heb ik ook toegelicht in de artikelen. Begin 2011 gingen we net als het CPB, het IMF en de OESO uit van een doorzettend economisch herstel. Vervolgens kwam de eurocrisis, gevolgd door een enorme discussie rond de renteaftrek, die uitmondde in het lenteakkoord. Begin 2011 hielden we geen rekening met de eurocrisis en met de val van het kabinet Rutte-I in 2012 en het lenteakkoord dat hieruit volgde. De suggestie van Nico Rietdijk dat hij dergelijke ontwikkelingen ruim van tevoren blijkbaar wel heeft zien aankomen, laat ik voor zijn rekening.

Nico Rietdijk heeft ieder jaar opnieuw dramatisch lage aantallen opgeleverde woningen voorspeld. De voorspelkwaliteit hiervan was slecht. Recentelijk heeft hij zelfs nog gesproken over een aantal van 25.000 op te leveren nieuwbouwwoningen in 2014. Ik heb een tijdje mijn best gedaan om te doorgronden hoe hij de ontwikkeling van de verkopen – van uitsluitend bouwers voor de markt op basis van certificaten – nu vertaalt in opgeleverde woningen. Er blijkt echter helemaal geen systeem te zijn en de prognoses van de NVB zijn dan ook niet meer dan de persoonlijke gevoelstemperatuur van Nico Rietdijk. Dat is zijn zaak en ik heb ondanks de vele sneren die hij de afgelopen jaren naar het EIB heeft uitgedeeld, de zaak telkens laten rusten. De sector heeft ook geen belang bij mensen die rollebollend over straat gaan. Maar op een gegeven moment is de maat vol. Je kan inhoudelijk van mening verschillen en zaken anders taxeren, maar zijn suggestie dat ik laconiek langs de kant stond toen de bouw in brand stond vind ik beneden peil.

Taco van Hoek, directeur Economisch Instituut voor de Bouw

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels