artikel

Wie heeft hier de regie?

bouwbreed

Private voorkeuren zijn principieel onvergelijkbaar met publieke wensen. Infrastructuur en een bepaalde ruimtelijke ontwikkeling op een hoger schaalniveau, zoals dat van de regio, betreft vaak een publieke wens, een collectief goed, dat ten goede moet komen aan de samenleving als geheel.

Besluitvorming over collectieve goederen moet collectief tot stand komen. Hieromtrent valt nog veel te verbeteren. Achtergrond is mede dat de noodzaak voor uitbreiding en/of verandering van infrastructuren minder voorspelbaar wordt en hogere risico’s met zich meebrengt. Grote investeringen en/of structurele veranderingen zullen minder snel plaats kunnen vinden, tenzij door meerdere partijen gedragen. Het belang van regie en de garantiestelling van bepaalde publieke diensten in het kader van algemeen belang neemt daarbij toe. De invulling zal echter anders moeten zijn dan de huidige, onder meer vanwege de zogenaamde ‘open’ economische structuren. Private ondernemingen verbreken veelal historische banden met nationale en/of regionale overheden. Tegelijkertijd zijn het juist deze ondernemingen die steeds vaker de infrastructuren ontwerpen, logistieke ketens besturen en data verzamelen en beheren. Daarmee beheersen ze de netwerken en ruimtelijke inrichting… en regisseren ze onze samenleving. Een gevolg is dat de verschillende processen nu kunnen gaan ‘lopen’ naar die landen of regio’s waar ze bedrijfseconomisch het best kunnen worden uitgevoerd. De processen worden daarmee footloose en overheden hebben minder of geen grip meer. Dit zorgt er, tezamen met de ‘economies of scale’ en de verdergaande centralisatie van processen, voor dat het moeilijker wordt om regie te behouden c.q. om processen bij te sturen. Daarbij komt dat veel infrastructuur (nog) uit de algemene middelen van de overheid bekostigd wordt. Tenslotte worden kosten ook (nog) niet afhankelijk gemaakt van de mate waarin van de infrastructuur of ruimte gebruikt wordenn. De huidige oplossing van publieke wensen volgt vooralsnog een traditioneel en centraliserend paradigma, zij het meer decentraal aangestuurd. Tegelijkertijd wordt van de overheid verwacht dat ze de verschillende terreinen van het publieke c.q. algemene belang beschermt. Dit leidt tot spanningen en omslachtige vormen van krom beleid en (bij)sturing. Het is daarbij nog maar de vraag wie de werkelijke regie heeft.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels