artikel

Column: Naar gepassioneerd ambtenaar

bouwbreed

Column: Naar gepassioneerd ambtenaar

Ter verhoging van rendement van de Diemercentrale kent Amsterdam sinds begin jaren negentig een stadswarmtenet. In haar streven naar duurzaamheid koos de gemeenteraad in 2013 voor het zoveel mogelijk uitbreiden van stadswarmte.

Amsterdam is daarvoor bij uitstek geschikt: een compacte stad met intensieve bebouwing, en voldoende restwarmte uit drie centrales dichtbij. Het warmtenet is te zien als ruggengraat van een betaalbare, betrouwbare en duurzame warmtevoorziening. Een mooie, maar technocratische oplossing voor een aantal problemen.

Bij nieuwbouw is aansluiting op het warmtenet verplicht. Dat schoot in het verkeerde keelgat van collectief Nautilus, dat zelf 42 woningen met werk- en gemeenschappelijke ruimtes wil realiseren op Zeeburgereiland. Onderzoek toont namelijk aan dat Nautilus, voorzien van warmtepompen en -wisselaars en zonneboilers, liefst 60 procent minder CO 2 -emissie uitstoot dan bij levering van stadswarmte. Nautilus afkoppelen ging niet zonder slag of stoot. Het ambtelijk apparaat vindt uitzonderen erg lastig, waardoor de wethouder de beslissing moest nemen.

Deze case toont de snelle verschuiving van macht, van de overheid naar de samenleving. Een samenleving die vraagt om een andere overheid, zowel bestuurders als het ambtelijk apparaat. Een vraag die neerkomt op minder regels, minder beleid, minder plannen en meer vrijheid, meer eigen verantwoordelijkheid, meer zeggen- en eigenaarschap, meer ruimte voor experimenten en tijdelijkheid, meer maatwerk. Dit vraagt om een volstrekt andere wijze van governance. Een andere manier waarover nog slechts sporadisch wordt nagedacht. Om de maatschappelijke legitimiteit te behouden, of niet te verliezen, moet de zoektocht naar hoe we als gemeente de omgangsvormen met de samenleving opnieuw gaan vormgeven, snel worden begonnen.

Daarom gaat in Amsterdam een kleine gideonsbende van ambtenaren onder de naam De Nieuwe Wibaut op expeditie, om buiten op straat samen met initiatiefnemers, bewoners en ondernemers een nieuwe manier van werken uit te proberen; vraaggericht, ondernemend en in partnerschap. Ambtenaren worden daarbij aangesproken op hun professionele passie en betrokkenheid, in plaats van op het volgen van de protocollen binnen de hiërarchie.

Jurgen Hoogendoorn
Ambtenaar gemeente Amsterdam

 

Reageer op dit artikel