artikel

Voldoende stof tot nadenken

bouwbreed

Voldoende stof tot nadenken

Blootstelling aan stof is niet goed voor het lichaam. De bewustwording hiervan komt langzaam op gang. Tegelijkertijd gaat de overheid stringent op kwartsstof en asbest handhaven om de blootstelling te voorkomen. Toch zijn er naast blootstelling aan asbest en kwartsstof nog meer zaken die onze gezondheid bedreigen, zo betoogt Jos Schouten. Dit geeft stof tot nadenken.

Inmiddels weten we het wel: er is te veel fijn stof in de lucht aanwezig, alle innovaties en verbeteringen aan motoren en industrie ten spijt. De luchtkwaliteit in de grote steden schijnt dramatisch slecht te zijn als er geen verdunning optreedt door wind en we merken er de gevolgen van door een toename van het aantal patiënten met longaandoeningen. Ook zijn er steeds meer mensen die gevoeliger worden voor allergenen. Zo zien we dat door blootstelling van ademhalingsorganen en de huid, de kans op overgevoeligheid steeds groter wordt hetgeen dan weer leidt tot het ontwikkelen van allergieën met alle gevolgen van dien.

De ontwikkelingen gaan in zo’n razendsnel tempo dat we de tijd niet krijgen om ons aan te passen. We weten al dat het CO2-gehalte in de lucht met een paar procentpunten is toegenomen en dat de gevolgen hiervan groot zijn. Volgens Darwin zal niet de sterkste overleven maar degene die zich het best kan aanpassen. Het zal dus spannend gaan worden de komende jaren.

Gelukkig gaan we het goede seizoen tegemoet, met veel wind en regen, verdunning van vervuiling en het neerslaan ervan. Het is tevens het seizoen van de stofreductie. Immers, op de Landelijke stoffendag voor de bouw op 28 mei jl. gehouden in Nieuwegein werd al aangekondigd dat er in het najaar een inspectieproject op kwartsstof zou worden uitgevoerd waarbij een stringent handhavingsbeleid zou worden gehanteerd onder het motto: stof zien is handhaven!

Inmiddels is de stand van de techniek dusdanig voortgeschreden, dat stofvrij werken de norm is geworden en niet meer weg te denken valt van de werkvloer, vooral die in de bouw. De bouw is een sector waarbij vaak steenachtig materiaal wordt bewerkt waardoor respirabel kwartsstof vrij komt. Dit geldt zowel voor de woning- en utiliteitsbouw als voor de wegen- en spoorwegbouw. Ook daar wordt kwartshoudend materiaal gebruikt zoals ballastmateriaal voor de spoorbaan. Ook daar kan bronbeleid worden toegepast door ander materiaal te gebruiken of , door het uitvoeren van bewerkingen, het kwartsstof te reduceren.

Eerste stap

Op 28 mei werd ook de intentieverklaring ‘Stofvrij werken’ door een aantal aannemers en kennisinstituten getekend. De eerste stap op weg naar stofvrij werken en een belangrijk signaal aan de markt om dit onderwerp serieus op te pakken. Immers, blootstelling aan kwartstof leidt tot schade aan de gezondheid en moet voorkomen worden, zeker bezien in het licht dat we langer moeten werken, juist in de bouwnijverheid.

Wat betreft de stand van de techniek het volgende: de leveranciers en fabrikanten van gereedschappen en stofzuigers hebben niet stil gezeten. Zij hebben zich uitstekend aangepast aan de situatie en hebben combinaties van gereedschap, hulpmiddelen en stofzuigers ontwikkeld waarmee je dus stofvrij kunt werken. Een en ander heeft er zelfs toe geleid dat door TNO een prestatietoets is ontwikkeld voor de gereedschapscombinaties. Door het onder de slechtste omstandigheden (worst case) uittesten van het materiaal is bepaald hoe lang je er mee kunt werken zonder te veel te worden blootgesteld.

De informatie is voor iedereen toegankelijk via internet waardoor het stofvrij werken naderbij komt. Door de Inspectie SZW is gesteld dat indien er meerdere aanbieders zijn van gereedschap met applicaties en stofafzuiging, dit tot de stand der techniek wordt verheven en dus ook handhaafbaar wordt.

Inmiddels wordt geprobeerd door het verspreiden van de kennis, meer partijen bij de intentieverklaring Stofvrij werken te betrekken zodat dit als een spreekwoordelijke olievlek zal verspreiden. De ervaringen die worden opgedaan worden gedeeld met collegabedrijven. Die hoeven dus niet opnieuw het wiel uit te vinden en dat is positief. We zijn dus erg benieuwd wat de Inspectie SZW in haar project zal aantreffen en in hoeverre de branche zich al heeft aangepast en het stofvrije werken al toepast in de praktijk.

Op 1 oktober aanstaande is de Landelijke Stoffendag in DeFabrique in Utrecht. Daar zullen we meer horen over ontwikkelingen op dit gebied. Wat dacht u van de ophef die ontstond over de vermeende blootstelling aan drijfgassen bij het toepassen van PUR-schuim als isolatiemateriaal of bij het verwerken van isolatiematerialen waarbij blootstelling van de huid en ademhalingsorganen ontstaat. En hoe plaatsen we de blootstelling aan nanomaterialen hier in? We weten nu al dat de toepassingen legio zijn en dat we de gevolgen wat betreft blootstelling nog niet geheel kunnen overzien. Misschien waait het wel over maar laten we alert zijn op dit onderwerp en, als we het ene probleem onder controle hebben gekregen, er voor waken dat we onszelf nieuwe problemen op de hals halen. Voldoende stof tot nadenken dus!

Jos Schouten, veiligheidskundige bij Aboma in Ede

Reageer op dit opinieartikel via Twitter op @abomabv

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels