artikel

Participatie

bouwbreed

Participatie

Van verzorgingsstaat naar participatiesamenleving klinkt goed. Vrij vertaald: iedereen die voor zichzelf kan zorgen, moet dat ook doen.

Heerlijk lijkt me dat. Vooral dat dit moet, lijkt me participatief. Niet kunnen of mogen maar moeten. Jongens, wat een vrijheid. Dacht ik nog even dat er een eind aan de betutteling kwam. Bevoogding, koers uitzetten, denken voor een ander zijn eigenlijk allemaal synoniemen voor ouderwets leiderschap. Lijkt me prima als we die eenzijdige aanpak, die tot ontevredenheid en slechte prestaties leidt, veranderen.

Volgens het boekje betekent participatief leidinggeven dat je je mensen uitnodigt om regelmatig mee te denken, mee te praten en soms (let op: niet altijd) ook mee te beslissen. Zo benut je ieders kwaliteiten beter en voelen mensen zich meer betrokken bij de gang van zaken. Hierdoor neemt de motivatie toe en kun je bij veranderingen op meer draagvlak rekenen. Let wel, het werkt het best bij taakvolwassen mensen. En het moet passen binnen de cultuur van een bedrijf, beroepsgroep of die van een land. Er is helaas geen handboek voor participatief samenleven.

Er zijn wel dappere pogingen. En veel blokkerende gewoontes. Participatie betekent dat je praat met mensen. Het vraagt dat je goed in staat bent om zowel taak als relatie tegelijkertijd in de gaten te houden. Ook als het moeilijk wordt? Juist dan.

De meeste Nederlandse bedrijven kennen een verzorgingsstaat-cultuur. En hebben dus leiders met gewoontes die daarbij horen. “Neen, dat is niet paternalistisch”, zei afgelopen week een bestuurslid. “Dat besluit hebben we genomen uit zorg voor de mensen.” Ik weet niet goed wat het verschil daartussen is. Gelukkig voerde ik het gesprek samen met een geduldige collega. Die wist als altijd de vinger op de zere plek te leggen. De achtergronden van het besluit waren niet met de betrokkenen besproken; het besluit werd voor hen genomen. Hierdoor voelden ze zich eerder afgedankt dan goed verzorgd. Herkenbaar? Wat helpt is jezelf en de ander serieus nemen. Jezelf uitspreken, niet op inhoud maar op dat wat er werkelijk toe doet. En de reactie van de ander gebruiken om samen verder te komen. Iedereen die daarvoor kan zorgen, mag meedoen van mij.

Angela van de Loo, directeur Target Point

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels