artikel

Bio-inspiratie

bouwbreed

Energiegebruik en materiaalgebruik zijn bepalend voor de duurzaamheid van een gebouw. Bij een lange levensduur is materiaalgebruik slechts voor circa 20 tot 30 procent maatgevend. Is deze levensduur (onverwacht) veel korter, dan zal de materiaalcomponent veel zwaarder gaan tellen, tot wel 40 tot 60 procent.

Op energiegebied zijn de laatste jaren flinke stappen gemaakt. Hoe groter de energie-efficiëntie, hoe groter de relatieve impact van materialen zal worden in de duurzaamheidsbalans van een gebouw. Dit is ook opgemerkt door beleidsmakers. Daarom is de bepalingsmethode milieuprestatie van gebouwen geïntroduceerd.

Experts hebben aangeven dat energie- en materiaalgebruik vaak samenhangen. Winst op het ene vlak kan verlies op het andere betekenen. Denk aan passiefhuizen. Een enorm isolatiepakket zorgt voor een thermische isolatiewaarde die ver boven de norm ligt. Hiervoor is echter een forse hoeveelheid extra materiaal nodig.

Een reactie uit de markt op deze ontwikkelingen is een toenemende aandacht voor bio-based materialen. Op de bouwbeurs waren tal van voorbeelden te zien van organische en biochemische materiaaltoepassingen, al dan niet recyclebaar of hernieuwbaar. Geen geitenwollensokkenproducten, maar hoogwaardige materialen, soms echter nog te experimenteel of te duur om nu al grootschalige marktdiffusie af te dwingen. Dat hier een enorm potentieel ligt is echter onweerlegbaar. Een andere invalshoek is biomimicry, een ontwerpprincipe waarbij inspiratie uit natuurlijke principes en processen wordt gehaald. Organismen blijken namelijk op een ongekend efficiënte manier hun gewenste doelen te bereiken. Zij hebben miljoenen jaren besteed om de processen fijn te slijpen en perfect af te stemmen op hun omgeving en hun rol in het ecosysteem. Pure noodzaak, want lukt dit niet, dan wordt je voorbijgestreefd door de concurrentie en is uitsterving onafwendbaar.

Er zijn inmiddels legio voorbeelden van biomimicry, ook in de bouwsector. Denk bijvoorbeeld aan phase change materials , die een thermisch regulerend effect op het binnenklimaat hebben. Een dergelijke stof bevindt zich onderhuids bij tuimelaars (dolfijnsoort) om hun lichaamstemperatuur te regelen. Andere voorbeelden zijn botstructuren en bomen, die met een beperkte hoeveelheid materiaal en een geijkte vormgeving krachten optimaal k unnen geleiden en weerstaan.

Wellicht ligt hierin de toekomst voor de overlevers in de bouwindustrie en wordt het straatbeeld over een aantal jaar beheerst door termietenheuvels met gevels op basis van ijsbeerhuid of rendiervacht. De inspiratie ligt voor het oprapen.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels