artikel

Starters: straks eigen geld mee, nu helpen

bouwbreed

Minister Blok noemt het allernieuwste woonakkoord “een impuls voor de woningmarkt”. Maar starters worden er nog niet echt door geholpen. Een instituut dat de helpende hand kan bieden is de Nationale Hypotheekgarantie, vinden Peter Ruigrok en Luc Dietz.

De aangescherpte regels van banken rond kredietverstrekking en de maatregelen van het kabinet rond de hypotheken, hebben de woningmarkt in het geheel nog geen goed gedaan. Het systeemprobleem dat starters momenteel niet aan een hypotheek kunnen komen, houdt de hele woningmarkt in de tang. De eenvoudige sleutel ligt bij het in beweging krijgen van die starters. Niet individueel zoals nu op sommige plekken al gebeurt, maar collectief. Iedere starter die een bestaande woning koopt zorgt voor andere woningverkopen. Deze steun is de komende jaren nog hard nodig omdat het minstens twintig jaar duurt voordat er een generatie jongeren is met een eigen spaarpot om aan de eerste woning te besteden.

Trein

De bouw in Nederland is en wordt nog steeds zwaar getroffen. De gevolgen zijn desastreus. De bouw bouwt niet en de toeleveranciers leveren niet. Veel van deze gevolgen worden samengenomen in het bruto binnenlands product (bbp). Op een bbp van circa 602 miljard euro in Nederland levert de bouwnijverheid sec een bijdrage van 28,1 miljard. Deze bijdrage daalde het afgelopen jaar afgaand op de eerste drie kwartalen al met 1,4 miljard en was in 2009 nog 31,7 miljard. Rekenen we aanverwante sectoren mee, dan wordt de bijdrage van de bouw door deskundigen geschat op zo’n 60 miljard euro.

Het in beweging brengen van de woningmarkt wordt vaak vergeleken met een trein. De locomotief van deze trein is de starter op de woningmarkt. Elke starter trekt een trein van vijf à zes andere kopers (doorstromers) op de woningmarkt. Om alle woningen die nu bij Funda te koop staan, zo’n 225.000, te verkopen, moeten we 37.500 tot 45.000 starters aan een woning helpen.

De internationale Basel III-maatregelen richting de banken om te grote schulden te voorkomen, hebben direct gevolgen voor de mate waarin banken hypotheken verstrekken. De eisen zijn zwaarder en de verstrekkingen lager. De beweging die hiermee in gang gezet wordt, is dat mensen meer gaan sparen en eigenlijk dat starters op de woningmarkt straks een deel eigen geld meenemen bij de aanschaf van een woning. In Duitsland is dat heel normaal, daar heeft men 20 procent eigen geld nodig. Hiervoor wordt daar van kinds af aan gespaard.

In Nederland kennen we deze cultuur niet en het veranderen van de regels is helaas vaak niet voldoende om iedereen in een andere stand te krijgen. Daarom moeten als eerste ouders in beweging gebracht worden om vanaf de geboorte vast voor de woning van hun kind te sparen. Het effect is dan twintig jaar verderop merkbaar wanneer deze generatie toe is aan een eigen woning.

Op de tweede plaats kunnen we echter niet afwachten tot over twintig jaar de eerste resultaten echt merkbaar zijn. We moeten nu maatregelen nemen om de starters weer aan een woning te helpen.

Het instituut dat deze helpende hand moet bieden is de Nationale Hypotheekgarantie. Deze organisatie biedt mensen onder voorwaarden de garantie dat een verlies van waarde van een woning bij al dan niet gedwongen verkoop, gedragen wordt door het Waarborgfonds Eigen Woningen (WEW). Dit fonds staat met een vermogen van ruim 700 miljoen euro garant voor ruim 940.000 huishoudens en 136 miljard euro. Met een vermogen van 0,005 procent ten opzichte van de totale schuld wordt deze garantstelling gedaan. Kopers met NHG betalen zelf een risicopremie die het vermogen van de WEW vormt.

Zak geld Op basis van deze garantstelling kun je zeggen dat 45.000 starters die een woning kopen tegen de gemiddelde prijs van een starterswoning van 175.000 euro, een garantstelling moeten hebben voor een totaalbedrag van 8 miljard euro. Het Waarborgfonds Eigen Woningen z ou dit met 41 miljoen extra vermogen af kunnen dekken.

Met 41 miljoen euro garantstelling een economische waarde van 60 miljard willen veiligstellen – dat lijkt een eenvoudig te nemen beslissing in het Haagse. Zeker wanneer tegelijk aan een structurele beslissing gewerkt wordt zodat de starters van de volgende generatie hun wooncarrière met een zak geld kunnen beginnen. Het lijkt ons een goed idee wanneer het net aangetreden kabinet hier nadrukkelijk aandacht aan besteedt. Hier is sprake van een systeemprobleem dat is ontstaan en waarvan vooral de starters de dupe zijn. En zij zitten voorin de trein. Het is de hoogste tijd dat deze trein weer echt gaat rijden.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels