artikel

Deregulering, ketenintegratie of beide

bouwbreed Premium

Deregulering, ketenintegratie of beide

De overheid trekt zich steeds verder terug van het terrein van de arboregelgeving. Dit vraagt van de markt een verandering van gedrag en cultuur. Dat kan prima worden ingebed in het proces van ketenintegatie, vindt Jos Schouten.

Bouwen wordt steeds vaker een proces van coördineren en samenwerken. In het verleden bouwde een aannemer een huis en deed alles zelf, van fundering tot casco, metselen, timmeren en afbouwen. Dit vergde een hoop kennis en vakmanschap. Nu is er sprake van specialisatie en een goedkopere uitvoering. Voordeel van het oude systeem was de voortdurend veranderende belasting van de werknemers, je deed immers niet altijd hetzelfde. Nadeel is dat het te duur geworden is.

De huidige structuur kan overbelasting in de hand werken door repeterende handelingen en eenzijdig werk, ondanks de voortdurend naar beneden bijgestelde normen zoals afgesproken in A-bladen en de Arbocatalogi. Wat echter ook nodig blijft, is het in goede conditie houden van het lichaam om de belastbaarheid te vergroten ofwel het functioneel trainen. Dit vergt energie en tijd en niet alleen tijdens werktijd maar ook in het privéleven. Gezond aan het werk blijven vergt dus een gezamenlijke investering van werkgever en werknemer. Precies zoals bedoeld in de Arbeidsomstandighedenwet: doelmatig samenwerken.

Sinds de jaren 90 van de vorige eeuw is de overheid bezig zich terug te trekken van de arbonormering in het kader van deregulering. Laat de werkgevers en werknemers zelf maar bepalen wat de norm is. In de afgelopen 20 jaar zijn de Publicatiebladen van de Arbeidsinspectie vervallen en vervangen door Arbobeleidsregels; er zijn bestuurlijke boetes geïntroduceerd en recentelijk sterk verhoogd. De Arbobeleidsregels zijn op hun beurt weer ingetrokken en de Arbocatalogi zijn verschenen, hét Arbonormenpakket van werkgevers en werknemers die de stand van de wetenschap en de professionele dienstverlening weerspiegelen, zoals bedoeld in de Arbowet. Verregaande deregulering dus, die wellicht haar climax zal bereiken in 2020, wanneer de overheid zich geheel heeft teruggetrokken en de branches zelf integraal verantwoordelijk geworden zijn voor zowel het bepalen van de normen als het handhaven ervan. Inmiddels zijn er vele initiatieven genomen om de arbeidsomstandigheden te verbeteren en zijn andere impulsen in het kader van duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen die ons bewust maken van de zorg voor mens en planeet. Na de techniek en de systemen werken we nu aan bewustwording en cultuur.

Betrokkenheid

Om de veiligheid en gezondheid te vergroten, is bewustwording noodzakelijk maar met bewust worden ben je er nog niet. Je moet je houding en je gedrag blijvend veranderen. Een attitude ontwikkelen waarin onveiligheid en ongezonde omstandigheden niet geaccepteerd worden en daar dan ook naar handelen. Lastig in deze tijd maar wel de weg om te volgen. Het initiatief van gedrag- en cultuurverandering kan worden ingebed in het proces van ketenintegratie. Iedere schakel in de keten betrokken laten zijn bij het gehele proces. Ketenintegratie betekent het maken van keuzes. Je moet immers bepalen wie er betrokken zijn en gelijkgestemd, van onderaannemer tot leverancier. Die betrokkenheid moet zich uiten in het veilig en gezond bijdragen aan het proces. Ofwel: een breedplaatleverancier levert niet een schilvloer op de bouwplaats af, maar draagt bij aan de totstandkoming van het gebouw en is daarmee mede verantwoordelijk voor een veilige bijdrage aan het bouwproces. De breedplaat moet veilig opgeslagen, gehesen en verwerkt kunnen worden. Dat geldt voor iedere partij en iedere leverancier, van kozijnenleverancier tot aan de dakdekker. Er moet worden meegedacht en iedereen zou zich de vraag moeten stellen: draagt mijn product bij aan een veilig bouwproces? Kan het veilig worden verwerkt en hoe dan wel? Zo wordt de arbeidsveiligheid van het bouwproces ieders betrokkenheid en gaan kwaliteit en veiligheid hand in hand.

Wij verwachten dat in 2020 de bouw integraal verantwoordelijk is voor de totstandkoming van Arbo-normen en het toezicht op de naleving. De Inspectie is dan op dit gebied overbodig geworden. De bouw heeft geleerd, door alle partijen te betrekken in verregaande ketenintegratie, een veiligheidsbewuste en innovatieve branche te zijn waarbij het leren en vernieuwen gewaardeerd worden en de werknemers fit en gezond na hun werkzame leven nog van hun pensioen kunnen genieten. Een mooi vooruitzicht!

Jos Schouten, Veiligheidskundige bij Aboma in Ede Reageer op dit opinieartikel via Twitter op @abomabv

Reageer op dit artikel