artikel

Lessen trekken uit Olympische Spelen

bouwbreed

Nog een maand te gaan en dan starten in Londen de meest duurzame Olympische Spelen ooit. Met de openingsceremonie van dit sportieve spektakel wordt een unieke bouwprestatie afgerond. Pieter van der Zwet bespreekt de succesfactoren van deze omvangrijke bouwopgave.

In Londen is niet alleen een prachtige plek voor de Olympische Spelen gerealiseerd maar houdt ook 75 procent van elke geïnvesteerde Engelse pond na het evenement zijn waarde. Een compleet stadsdeel (East London) is vernieuwd, vervuilde grond is schoongemaakt, de water en energievoorziening is verduurzaamd en duizenden Engelsen met een achterstand tot de arbeidsmarkt kregen de gelegenheid om waardevolle werkervaring, zelfvertrouwen en trots op te doen. En gedurende dit proces heeft zich geen enkel ernstig veiligheidsincident voorgedaan.

Waardevolle lessen

De aard en omvang van deze bouwopgave is weliswaar met weinig te vergelijken. Toch zijn er waardevolle lessen te trekken. Tijdens de presentatie van de Euroconstruct bouwprognoses op vrijdag 15 juni in Londen gaf de verantwoordelijk minister Jowell een toelichting op de opgedane ervaringen. Ervaringen die ook kunnen worden vertaald naar de Nederlandse markt.

Een cruciale succesfactor was de expliciete definiëring van het hogere doel. Hierbij werd succes veel breder gedefinieerd dan alleen de financiële return on investment . Een doel dat veel groter was dan alle deelbelangen bij elkaar en dat gedurende de looptijd van zeven jaar, ongeacht de uitkomst van tussentijdse verkiezingen, overeind bleef. Om deel uit te kunnen maken van dit hogere doel zegden medewerkers hun beter betaalde banen op. Ze werkten naar eigen oordeel meer intens en harder dan daarvoor. Begrepen hun verantwoordelijkheid en handelden daar naar. Er is doelbewust gewerkt aan het zoveel mogelijk in dienst nemen van mensen met een achterstand tot de arbeidsmarkt. Uiteindelijk is het gelukt om ruim 11 procent van de in totaal 40.000 medewerkers uit deze moeilijk bemiddelbare doelgroep aan het werk te helpen en zijn er 3500 stageplaatsen gecreëerd. Door sterk te investeren in de opleiding van medewerkers bleken tijdens de voorspelde bouwpiek geen 20.000 mensen nodig, maar slechts 12.000. Men kon meer dan verwacht met eigen mensen af. Vooraf was de planning geïdentificeerd als één van de meeste belangrijke risicofactoren. Niet zozeer vanwege de vrees om te laat te zijn voor de openingsceremonie, maar om de regie te kunnen behouden over het gehele proces. Als bij een dwingende deadline achterstanden in de planning ontstaan verschuiven de machtsverhoudingen. De opdrachtgever verliest dan zijn kritisch vermogen. Hierdoor kunnen in te huren partijen, al dan niet bewust, misbruik gaan maken van de ontstane ‘nood’ en wordt het ene lapmiddel met het andere afgedekt. Er is derhalve zwaar geïnvesteerd in governance en projectmanagement met het effect dat de totale bouwsom voor de kosten van alle ontwerpers en constructeurs ruim een miljard binnen begroting bleef. Een substantieel deel van deze budgetruimte is besteed aan onderlinge afstemming en een zorgvuldig proces van contractering en overview. Hiermee zijn ongewenste budgetoverschrijdingen en wantrouwend micromanagement door de opdrachtgever voorkomen.

Transparantie

Een andere succesfactor is gelegen in de voortdurende en pro-actieve transparantie die is betracht in de communicatie over het megaproject. De directe omgeving die zeven jaar naast een bouwput heeft gewoond, heeft de overlast zonder morren gedragen. Het investeren in de omgeving leidde tot ondersteuning en betrokkenheid. Ook is ingezet op het aan de orde stellen van fouten en (bijna) incidenten, in plaats van het onder de tafel vegen ervan. Medewerkers hebben ervaren dat ondanks de enorme belangen en tijdsdruk, werkzaamheden zijn stilgelegd bij vermoedens van onveilig werken. Ook is met publiek beschikbare kwartaalrapportages pro-actief gecommuniceerd over elke uitgegeven pond, de daadwerkelijke voortgang en de mee- en tegenvallers in het proces. Sceptici werd hiermee de wind uit de zeilen gehaald en bij direct en indirect betrokkenen werden gevoelens van trots en ‘erbij horen’ aangewakkerd. Desgevraagd gaf de minister toe dat in deze transparantie de belangrijkste verbeterles was gelegen. In de acquisitiefase had men meer het indicatieve karakter van de afgegeven raming kunnen benadrukken. Een onzekere raming die natuurlijk maar weinig partijen willen horen of voor hun rekening willen nemen. Wel voorkomt het dat tegenstanders te lang elk verschil met de afgegeven raming in hun voordeel kunnen uitleggen.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels