artikel

Beeldenstorm

bouwbreed

Het was eind 1600. Filips II regeerde in Spanje en handelaren dienden een verzoek in tot recht- trekking en uitdieping van een rivierbocht. Dit zou de scheepvaart gemakkelijker maken, de handel bevorderen, dus meer welvaart en winst voor de stad brengen. Filips vond het aanvankelijk een goed idee. Zijn adviseurs dachten er anders over. God […]

Het was eind 1600. Filips II regeerde in Spanje en handelaren dienden een verzoek in tot recht- trekking en uitdieping van een rivierbocht. Dit zou de scheepvaart gemakkelijker maken, de handel bevorderen, dus meer welvaart en winst voor de stad brengen. Filips vond het aanvankelijk een goed idee. Zijn adviseurs dachten er anders over. God had de rivier geschapen zoals hij was. Dat wil zeggen: goed. Als God de stad nog welvarender wilde maken, had hij zonder twijfel de rivier anders, rechter en dieper geschapen. Men respecteerde het goddelijke scheppingsplan. En alles bleef bij het oude. Want theologen gaven de doorslag. Het kanaaltje werd uiteindelijk pas op het einde van de negentiende eeuw gegraven.

Misschien lacht u om zo’n aanpak. Sterker nog, een dergelijke benadering van problemen achten wij grondig verkeerd. Logisch. In de oudheid raadpleegden inwoners van Delphi het orakel. In de middeleeuwen vroegen we theologen om raad. En nu worden economen geacht oplossingen te hebben voor allerlei problemen. Hoopvol wachten we op de heropleving van de economie. Dat is onze moderne Haarlemmerolie. Zelfs als we aanvoelen dat…Ja natuurlijk, tegen beter weten in.

Hervormingen kunnen verantwoord zijn en menselijk gezien een vooruitgang betekenen. Maar als het economisch advies negatief is, gaat het feest niet door. Zo’n besluitvorming vindt iedereen redelijk. Zeg nou zelf, wanneer is iets onbetaalbaar? Als we het niet kunnen betalen of als we dat niet willen, omdat het niet rendabel genoeg wordt besteed? Wanneer hervorming teveel kost in verhouding tot wat ze opbrengt, is het het ‘beste’ ze niet door te voeren.

Laat ons even terugkeren naar Filips II en zijn bocht in de rivier. De handelaren uit de zestiende eeuw vonden andere manieren om hun stad tot wasdom te laten komen. Zij en hun tijdgenoten besloten zich niet langer te laten regeren door rigide theologen. Het leverde een letterlijke beeldenstorm op.

Ik word steeds nieuwsgieriger naar de ‘beeldenstorm’ van deze tijd. Wie staan op? Wat gaat er aan diggelen? En wat zal er voor in de plaats komen?

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels