artikel

Klant staat te weinig centraal bij Bouwteam

bouwbreed

Het Bouwteam voegt met de investerings- en innovatieagenda ‘De bouw in actie(s)’ een reeks aanbevelingen en initiatieven toe aan de rij van sectorale plannen, die de crisis het hoofd moeten bieden. Volgens Norbert van Doorn is het geen slecht stuk, vooral omdat de grotendeels uit de sector afkomstige commissie ook kritisch naar de eigen bedrijfstak kijkt. Maar de adviezen zijn onvoldoende krachtig om het verschil te maken:

Op de langere termijn gaat het er niet om de huidige bedrijven te redden of te verbeteren, maar om het op een nieuwe en betere manier omgaan met de ruimtelijke invulling van Nederland. Dat vraagt inderdaad veel van de bouwsector. En vooral één ding: luisteren naar de klant.

De opdracht van de minister aan het Bouwteam was te komen met aanbevelingen om de sector beter uit de crisis te laten komen. Ga er maar aan staan! Nog steeds blijft herstel van de opdrachtenportefeuille uit bij alle spelers in de bouwketen: zeker in de woning- en utiliteitsbouw. Iedereen wil hetzelfde: overleven. Maar dat lukt niet zonder grote en gevoelige saneringen. Ook in de bouwsector is te lang gestuurd op de vanzelfsprekendheid van de groei: wie de capaciteit had, had het werk. En die capaciteit kwam er: tegen elke prijs. Weinig bedrijven hebben de flexibiliteit ingebouwd om schadevrij terug te kunnen schakelen. En dat doet nu pijn. En nog steeds is er sprake van overcapaciteit in relatie tot de huidige vraag. Wat bedoelen de minister en het Bouwteam dan eigenlijk, wanneer ze de sector beter uit de crisis willen laten komen? Eén ding weten we al: het zal een paar maatjes kleiner zijn.

Op de analyses en aanbevelingen van het Bouwteam is weinig af te dingen. Het is een keurige lijst van verbeterpunten die allemaal nuttig zijn om te ‘ontslakken’. Makkelijk om te roepen dat het niet concreet genoeg is en dat het “niet direct helpt”, maar kom maar eens met een concreter plan. De lijst doet ook wel denken aan de aanbevelingen van de Commissie Robers uit 2003. Die riep toen al dat het voor de vernieuwing van de sector echt ‘nu of nooit’ was. Inmiddels is er best wat veranderd: maar veel van het gedachtegoed is blijven hangen in het unieke ‘overleg- en kennisrondpompcircuit’ waar de sector patent op lijkt te hebben. Misschien is de druk nu hoog genoeg om wel echt iets met de aanbevelingenlijst te doen. Maar is dat dan voldoende?

De traditionele reflex van een productiesector is om productie als oplossing en als doel te blijven zien. Dat er ook nog klanten met (veranderende) behoeften zijn, staat daarbij al snel te weinig centraal. Een gevolg van dit soort ‘van-binnen-naar-buiten’ denken is dat het Bouwteam komt met analyses als: “projecten worden steeds complexer” en “projecten zijn steeds lastiger te financieren”. En met aanbevelingen als: “de opdrachtgevers moeten professionaliseren”, “vastgoedeigenaars moeten worden gedwongen mee te werken aan herontwikkeling”, “gemeentelijke grondbedrijven moeten afboeken” en “de overheid moet met een heel scala aan maatregelen komen”. In geen enkele sector zou toch iemand dit over de gezamenlijke klanten durven roepen? Natuurlijk heeft het Bouwteam in de voorbereidingen van het advies ook gesproken met opdrachtgevers: dat klinkt echter maar heel zachtjes door in de aanbevelingen.

Minder belangrijk

Wat beter moet is niet alleen de bouwsector, maar vooral het economische model en de processen die nu ten grondslag liggen aan de invulling en het gebruik van de ruimte en gebouwen in ons land. Daar heeft de sector een belangrijke rol in. Maar die rol is toch net een stukje minder belangrijk dan die van opdrachtgevers en gebruikers die gezamenlijk de marktvraag bepalen. En misschien terzijde: dan gaat het niet alleen over woning- en utiliteitsbouw, maar om de integrale beschouwing van onze leefomgeving, waar gebouwen maar één stukje van zijn.

Idealistisch en hoogdravend? Nee, en dat blijkt dan gelukkig weer uit de voorbeeldprojecten die het Bouwteam in haar rapportage meegeeft: het kan dus best anders. Dat vraagt, inderdaad, om ondernemerschap. Alleen: ondernemerschap zit vaak niet in het eindeloos verbeteren van bestaande processen, maar juist in het loslaten daarvan.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels