artikel

Tegenstrijdigheden in structuurvisie kabinet

bouwbreed

Het kabinet wil het aantal rijkstaken sterk beperken. Dat heeft deels te maken met de bezuinigingen op overheidsuitgaven en deels met een andere sturingsvisie, waarbij zowel publieke als private partijen een nadrukkelijke rol spelen. In de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte blijkt echter dat de noodzakelijke en gewenste afstemming tussen de sectoren en het ruimtelijk beleid beperkt en zelfs onmogelijk wordt.

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) heeft in een advies al op deze ernstige structuurfout gewezen en stelt dat voor een goed vestigingsklimaat, naast bereikbaarheid, ook de kwaliteit van de leefomgeving van belang is. Een betere en meer consistente afstemming tussen ruimtelijke ordening en woningmarkt, arbeidsmarkt, onderwijs en cultuur blijft dan ook geboden. Het PBL had aan die sectoren ook natuur kunnen toevoegen. Ook de afstemming met Wonen, Wijken en Integratie (WWI), is in de structuurvisie onduidelijk. Het had voor de hand gelegen om in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) op zijn minst iets te melden over binnenstedelijke opgaven. Die waren altijd al moeilijk en zullen onder de huidige omstandigheden zeker niet makkelijker oplosbaar worden, terwijl juist daar de vraag naar betaalbare en duurzame woningen groot is. Daaromheen spelen vragen over verkeersontsluiting, sociale integratie en behoud van stedelijke voorzieningen. De rijksoverheid zou bijvoorbeeld effectief werkende regels rond bodemsanering kunnen introduceren, zodat binnenstedelijk bouwen makkelijker en goedkoper wordt. Ook zou de gewenste metropolitane kwaliteit in de SVIR explicieter aan de orde moeten zijn. In de structuurvisie valt ook de tegenstrijdigheid in het beleid op waar het gaat om de drie grootste stadsregio’s. In Rotterdam, Amsterdam en Den Haag wordt gekort op de brede doeluitkering voor een integraal verkeer- en vervoerbeleid (BDU) en openbaar vervoeruitkeringen terwijl de bereikbaarheid in deze regio’s juist daar een erkend, groot mobiliteitsprobleem vormt. Deze bezuinigingen staan haaks op de doelstelling dat het openbaar vervoer dat toch 40 tot 50 procent van de vervoersvraag zou moeten dekken. Hoe kunnen deze regio’s zonder deze stimuli ooit succesvol worden? Datzelfde geldt voor de woningbouw. In hoeverre blijft de rijksoverheid verantwoordelijk voor de keuzen van locaties en financiering. En dan is er natuurlijk de eeuwig donkere wolk boven ons land: de verstarde woningmarkt, mede veroorzaakt door de stagnatie in de actuele, politieke discussies over hypotheekrenteaftrek en vernieuwing van het volkshuisvestingsbeleid. Het kabinet zet op dit punt helaas slechts marginale stapjes, zoals vastgelegd in de woonvisie. Een andere tegenstrijdigheid speelt bij het natuurbeleid. De Monitor Duurzaam Nederland 2011 signaleert een voortgaande achteruitgang van de biodiversiteit terwijl het kabinet juist 60 procent kort op het budget voor natuurbeleid, alsof het een luxe is die we ons nu even niet kunnen veroorloven. De discussies over de financiering van de aankoop van natuurgebieden – zoals bij de Oostvaardersplassen – tussen kabinet en provincies zijn daar het tragische voorbeeld van.

Nationaal

Tenslotte valt op dat de SVIR eigenlijk alleen nationaal gericht is. Wat voor problemen of kansen de internationale ontwikkeling biedt en welke ruimtelijke gevolgen dat heeft blijft vrijwel onbehandeld. Een beschouwing van de internationale concurrentiepositie van de Randstad en de eisen die dat stelt aan het (regionale) ruimtelijk beleid wordt gemist. Dat geldt ook voor de krimp van de beroepsbevolking in Europa. Volgens de laatste Ruimtelijke Verkenningen zullen we harder moeten werven om de gewenste geschoolde arbeidskrachten te houden of te krijgen. De unieke ligging van Rotterdam en Antwerpen blijkt geen garantie te zijn voor de toekomst, zo blijkt uit een recente studie van het ITTMA. In hoeverre het aangekondigde mainportbeleid op die dreigende ontwikkeling effectief antwoord geeft is (ook nog) onduidelijk.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels