artikel

Stel vakmanschap en bezieling weer voorop

bouwbreed

Sommige mensen worden zo langzamerhand echt een beetje wanhopig. Is die crisis nou nog niet voorbij? Maar het is nog niet over. De bouwsector heeft meer dan ooit dringend behoefte aan nieuwe, creatieve initiatieven, vindt Albert de Vries.

De overheid is vooral met zichzelf bezig, focust zich op kale bezuinigingen en maakt te weinig aanstalten om te vernieuwen. Het bedrijfsleven heeft te maken heeft met lagere bouwvolumes, prijsdruk door overcapaciteit en een beeldvorming van ‘graaiers’. Waar zitten de creatieve initiatieven dan? Een paar voorbeelden: Laatst werd ik betrokken bij een bouwopgave, waar de bouwer/ontwikkelaar werkte met een open begroting. Niks kaarten in de mouw gehouden. Vertrouwen herstel je door open te zijn. Jezelf bloot te geven en te laten zien wat je kwaliteit is tegen welke prijs. Iedereen begrijpt dat een bouwer een paar centen moet verdienen. Als je winst wilt maken, moet je kunnen delen. Nieuwe openheid gaf hem veel goodwill. Een bijzonder staaltje van vernieuwen. Heel wat anders dan het klassieke beeld in de sector dat je, als je iets met een ander deelt, automatisch het haasje bent.

Negatieve gevolgen

Een voorbeeld uit de zorg. Een adviesbureau maakt zich zorgen over de negatieve gevolgen van de afschaffing van het persoonsgebonden budget (pgb). Het bureau is gaan nadenken hoe de nadelige gevolgen van die beslissing kunnen worden beperkt. Inmiddels heeft het twee ziekenhuisdirecties bereid gevonden om deze gedachtegang concreet uit te werken. De adviseur hoeft niet meer te wachten tot het grint knerspt, totdat een opdrachtgever een vraag stelt. Hij kan ook zelf – proactief – de maatschappelijke vraagstukken van vandaag doordenken en met voorstellen voor oplossingen komen. Zo schept hij zijn eigen vraag en voegt hij maatschappelijk waarde toe. Zo kan creativiteit dus werken.

De spoorsector kampt met een matig imago. Iedere keer als er bladeren of sneeuwvlokken vallen, hebben treinen vertraging. De producten van ProRail, het ministerie, de NS en de spoorbouwers lopen onvoldoende synchroon. Partijen, aan welke kant van de tafel dan ook, hebben last van verkeerde beeldvorming. Een duurzame sector vraagt om duurzame relaties, gericht op het eindproduct: goed openbaar vervoer voor de reiziger. Het kortetermijneigenbelangis daaraan ondergeschikt. Hoe krijgt de sector het voor elkaar om, ook dat wat onder tafel zit, transparant te krijgen? De markt is daar al mee begonnen, weet ik: de overheden vast ook.

We zitten in een sector die, mede door de huidige crisis, bedreigd wordt door gebrekkige samenwerking en verzakelijking. Kwaliteit en vertrouwen als maatstaf zijn ondergeschikt geworden aan de prijs. Want morgen kan de dienst door een goedkopere ander worden vervuld. De bouw als uitruilproduct, als anonimiteit. Deze weg van ‘alleen de handel’ is een heilloze. Vroeger had je het gildesysteem. Een gezel leerde het vak van de meester. Het vakmanschap stond voorop. De opdrachtgever had de mogelijkheid om zelf te bepalen wat hij het belangrijkste vond: de kwaliteit of de prijs. Moeten we of kunnen we daar weer naar toe? Hebben we nog andere creatieve ideeën?

Hernieuwde inspanning

De crisis vraagt om een hernieuwde inspanning dat opdrachtgever en opdrachtnemer ook voor langere tijd iets voor elkaar moeten betekenen. Dat zij investeren in de opbouw van een duurzame relatie met ruimte voor vakmanschap, bezieling en creativiteit. In een duurzame toekomst is onontkoombaar dat vakmanschap, integriteit, vertrouwen en prijs weer in een symbiotische relatie tot elkaar komen te staan. De sector hoort hierin zijn eigen verantwoordelijkheid te nemen. Zij kan zich niet verschuilen achter een slechte economie, een verkeerde opdrachtgever of het systeem. Want de maatschappelijke vraagstukken blijven bestaan, zeker in een crisis waarin partijen vooral met zichzelf bezig zijn. Daarom ook deze oproep aan de overheden: geef ruimte voor creativiteit en vakmanschap. En marktpartijen: kom met vernieuwende ideeën, toon initiatief en investeer in de aanpak van de maatschappelijke uitdagingen van morgen. Uitdagingen die voor ieder van ons belastingbetalers om een antwoord vragen. Proactief en transparant.

Albert de Vries, AT Osborne.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels