artikel

Nieuwe definitie detailhandel nodig

bouwbreed

Het aantal webshops in Nederland groeit explosief. Vaak gebeurt dit niet vanuit een traditionele winkel met een fysiek pand, maar vanuit een woning of bedrijventerrein. Het is de vraag of die verkoop kan worden aangemerkt als detailhandel en volgens het bestemmingsplan ter plaatse is toegelaten. Karien Lagrouw zet een aantal relevante uitspraken hierover op een rijtje.

De rechtbank ’s-Hertogenbosch oordeelde onlangs over deze kwestie, meer in het bijzonder de situatie waarin een webshop werd geëxploiteerd vanuit een pand met de bestemming “Bedrijfsdoeleinden”. Volgens deze rechtbank is de webshop een vorm van detailhandel vanwege de ruimtelijke uitstraling ervan en dus niet toegestaan in het bedrijfsgebouw.

Agrarische bestemming

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State oordeelde al eerder over een soortgelijke zaak. In die zaak bestelden consumenten via internet een fiets, die vervolgens vanuit een pand met een agrarische bestemming werd geleverd. De winkel was op gezette tijden open voor publiek. Bestelde fietsen konden daar worden uitgeprobeerd, afgehaald en betaald, in de winkel vond opslag plaats en een deel van de fietsen werd ter verkoop uitgestald. Dat de Afdeling in een dergelijke situatie niet meegaat in het betoog van de webshopexploitant dat zijn handelsactiviteiten geen ruimtelijke uitstraling hebben, ligt voor de hand.

Maar het wordt lastiger als de fysieke activiteiten vanuit het pand waaruit de webshop wordt geëxploiteerd, steeds minder zijn. Hoe moet worden geoordeeld als alleen de opslag en levering van de goederen plaatsvindt vanuit een bedrijfspand? In dat geval is er volgens de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State géén sprake van detailhandel.

In de uitspraak van de rechtbank ’s-Hertogenbosch waren de feiten als volgt. De webshops La-Sensazione.com en Limoncello.nu verkopen hun producten aan consumenten via internet. De bestelde producten worden in een magazijn verzameld, verpakt en ter verzending aan de klant aan TNT-post aangeboden. De rechtbank stelt vast dat vanuit de bedrijfslocatie de gedane bestellingen geaccepteerd, de controle van de betaling uitgevoerd, de bestelde goederen verzameld, verpakt, verzendgereed gemaakt en ter verzending aangeboden. Daarom is volgens de rechtbank sprake van detailhandel.

Het is opvallend dat de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State eerder oordeelde dat de opslag van webshopartikelen onvoldoende is om aan te nemen dat sprake is van detailhandel ter plaatse, maar de rechtbank ’s-Hertogenbosch in de hierboven beschreven situatie wel aanneemt dat sprake is van detailhandel. In beide zaken was er geen contact tussen het bedrijf en de consument ter plaatse en was er geen sprake van een traditionele winkel met een fysiek winkelpand.

Het is lastig aan te geven waar nu precies de grens ligt. De ruimtelijke uitstraling van de activiteiten ter plaatse speelt een belangrijke rol. Als er geen fysieke winkel is waar consumenten de goederen kunnen bekijken en/of uitproberen, zal naar mijn mening de opslag van de goederen de grootste ruimtelijke uitstraling hebben, vanwege de daarmee samenhangende verkeersbewegingen. Het is mij niet geheel duidelijk wat de ruimtelijke uitstraling is van het accepteren van de bestellingen en het controleren van de betaling. De ruimtelijke uitstraling van activiteiten als het verzamelen, verpakken, verzendgereed maken en ter verzending aanbieden van de goederen lijkt mij – los van de opslag die daarmee samenhangt – in de regel te verwaarlozen.

Grote gevolgen

De uitspraak van de rechtbank ’s-Hertogenbosch heeft mogelijk grote gevolgen voor de praktijk. In de regel worden webshops vanuit woningen of bedrijfspanden geëxploiteerd, terwijl volgens bovenstaande uitspraken dit alleen zou mogen vanuit panden waarin detailhandel is toegelaten. De meeste bestemmingsplannen in Nederland hanteren een verouderde definitie van het begrip detailhandel, die is geënt op de traditionele, fysieke winkel waar contact plaatsvindt tussen de verkoper en de consument. Deze definitie van detailhandel is dringend aan vernieuwing toe. Daarbij zal dan onder meer aandacht besteed moeten worden aan de precieze activiteiten die het exploiteren van een webshop met zich brengt en de ruimtelijke uitstraling daarvan.

Advocaat/attorney at law

Kennedy Van der Laan N.V.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels