artikel

Bouwlobby verandert door lokaal dualisme

bouwbreed

De bouwsector heeft als vanouds veel te regelen met de lokale overheid. Maar tegenwoordig kan de lobby voor nieuwe plannen of initiatieven zich niet meer beperken tot een goed gesprek met de wethouder of burgemeester. Luc Dietz wijt dit aan de ‘stem van het volk’ die meer dan ooit doordringt op het lokale politieke toneel.

Deze maand vieren we tien jaar dualisme in de lokale politiek. Een feestje wordt er niet gevierd, omdat mensen willicht zelf inzien dat daar geen aanleiding voor is. De opkomst van Leefbaar Nederland, LPF, PVV en haar lokale varianten in dezelfde afgelopen tien jaar, zorgden voor een verdere versnippering van de politieke arena. Het onvermijdelijk daarbij horend afbrokkelen van de steun voor de gevestigde politieke partijen, maakten het lokale politieke slagveld compleet. In plaats van het versterken van de lokale bestuurskracht, lijkt besluiteloosheid in veel gemeentehuizen een echt probleem te worden.

Mythische vormen

In navolging op de landelijke politiek en vooruitlopend op de provinciale politiek, behoren lokale bestuurders sinds 7 maart 2002 niet langer tot de volksvertegenwoordiging. Wethouders maakten tot die tijd deel uit van de gemeenteraad en daarmee had de coalitie vaak vrij spel in het doordrukken van de eigen standpunten en plannen. De populariteit van Pim Fortuyn nam na de moord bijna mythische vormen aan en zorgde voor de andere ontwikkeling binnen de lokale politiek: de opkomst van lokale politieke partijen die de stem wel weer even terug zouden geven aan het volk. Niet alleen inhoudelijk, maar ook door de wijze waarop de gevestigde orde met het politieke ambacht bezig was, werd onder de loep genomen. Men zette zich af tegen iedere vorm van establishment. Het moest afgelopen zijn met de achterkamertjes en alles moest en zou transparant in de openbaarheid besproken worden. De gevestigde politieke orde kon hier slecht mee omgaan. Daar was men als laatste restje van de verzuiling, gewend aan het opereren in netwerken. En daar kwamen nieuwe politieke partijen op het toneel zonder deze vaste netwerken en gebruikelijke lijnen. En sterker nog, men ging zich ertegen verzetten. Alle besluiten waar de geur omheen hing dat het van tevoren met een aantal stakeholders al afgekaart was, werden niet op inhoud, maar op vorm en ontstaan neergesabeld. De bouwsector heeft bijvoorbeeld van oudsher veel te regelen met de lokale overheid. Als een wethouder een initiatief neemt voor een nieuwbouwproject of herstructurering, heeft hij of zij een ontwikkelaar nodig en omgekeerd ook. Maar tegenwoordig is een goed gesprek met een wethouder (of soms zelfs burgemeester) niet meer genoeg om de steun ondubbelzinnig te krijgen. Er zal brede steun geworven moeten worden. De wethouder heeft genoeg aan zijn hoofd en gaat niet voor een ander de kooltjes uit het vuur halen. Dus moeten projectontwikkelaars, maar ook woningcorporaties, in toenemende mate zelf de steun gaan organiseren bij gemeenteraadsleden. Omdat de stem van het volk meer dan ooit doordringt op het lokale politieke toneel, kan de lobby voor nieuwe plannen of initiatieven zich niet beperken tot dit toneel. Als er verder een iets is dat de invoering van het lokaal dualisme en de opkomst van Fortuyn veroorzaakt hebben, dan is het de enorme participatiedrang. Politici doen niets meer zonder de steun van het steeds mondiger wordende volk. Wat deze hele ontwikkeling nog eens indringend voedt, is de opkomst van de sociale media, eigenlijk in dezelfde periode. Vroeger werd de dorpsomroeper door de burgemeester of de pastoor aangestuurd. Nu is iedereen zijn eigen dorpsomroeper.

Bestuurskracht

Hoewel de invoer van het dualisme op het lokale politieke toneel bedoeld was om de bestuurskracht bij gemeenten te versterken, is vaak het tegengestelde gebeurd. Tot op de dag van vandaag heerst er verwarring in veel gemeentehuizen. Het heeft er ook toe geleid dat soms zeer kundige mensen die in het verleden wethouder geworden zouden zijn, hun vingers er niet meer aan willen branden. Soms, heel soms, verlang je eigenlijk een beetje terug naar de burgemeester uit de boeken van Pietje Puk. Als hij het met je eens was, gebeurde het. En iedereen volgde. Wat was het leven toen eenvoudig.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels