artikel

‘Langzaam naar een ander machinetijd perk’

bouwbreed

Zuiniger in het gebruik en stiller. Het is volgens Nico Crama van Hitachi Construction Machinery (Europe) (HCME) dan ook slechts een kwestie van tijd voordat de hybride graafmachine de dienst uitmaakt in Nederland. “We gaan langzaam naar een ander machinetijdperk.”

D e nieuwe Hitachi-machine is binnenkort in Nederland te koop. Dat is nog niet zo eenvoudig, legt Crama uit. “Je kunt een machine pas hierheen halen als er een CE-markering op zit.” Die verplichting beperkt ook de mogelijkheden om hybride gravers op proef te laten draaien.

Eerder dit jaar liet HCME de hybride graver ZH200 proefdraaien in Nederland. De 20-tonner is goed bevallen, weet Crama. Vooral het lagere brandstofverbruik maakt gebruikers enthousiast over de ZH200. Afgezet tegen de standaard ZX200-3 komt Hitachi tot een besparing van ruim 20 procent. “En het lagere geluid en de kleinere uitstoot van uitlaatgas maakt de machine goed geschikt voor het werk met een sorteergrijper in hallen.”

De extra investering rendeert volgens de machinebouwer vanaf honderd draaiuren per maand.

De hybride techniek van de ZH200 lijkt in grote lijnen op die van de Toyota Prius, vertelt Crama. De machine genereert elektriciteit tijdens het zwenken van de bovenwagen tijdens het moment dat de hydraulische zwenkmotor niet meer wordt aangedreven en de bovenwagen vrij draait. De elektriciteit die dan wordt gewonnen gaat naar een supercondensator. Die geeft de elektriciteit weer af aan de hydraulische zwenkmotor die daardoor een kleiner beslag legt op de hydraulische pomp.

De laatste krijgt ook elektriciteit toebedeeld uit de condensator zodat de dieselmotor minder vermogen hoeft te leveren. Hitachi verbeterde ook het hydraulische systeem van de graver: drie pompen en controlekleppen in plaats van de standaard twee.

Voor Komatsu is ‘hybride’ inmiddels een gangbare techniek, zegt Robert Kroesbergen van importeur Bia in Zutphen. De fabrikant is er volgens hem inmiddels een kleine drie jaar mee bezig. “Sindsdien zijn vooral in Japan en China ruim tweeduizend machines verkocht van de hybride rupsgraver HB215LC-1. De techniek heeft zich bewezen in al meer dan één miljoen draaiuren.” Bia biedt de machine sinds juni in Nederland aan.

De hybride techniek van Komatsu bestaat uit een elektrische zwenkmotor/generator, een supercondensator en een elektromotor/generator die de dieselmotor ondersteunt. De elektrische zwenkmotor genereert elektriciteit tijdens het afremmen van de draaiende bovenwagen. De energie wordt opgeslagen in een supercondensator die de stroom bij de volgende beweging weer afgeeft aan de zwenkmotor. De elektriciteit kan ook aan de generator worden afgegeven om de dieselmotor te ondersteunen.

Vergeleken met Komatsu’s vergelijkbare conventionele machines verbruikt de hybride graver afhankelijk van het werk 20 tot 40 procent minder brandstof, becijfert Kroesbergen. “Een welkome meevaller nu de rode diesel duurder wordt.” De machine is volgens hem ‘iets duurder’ dan de standaard uitvoeringen. “De meerprijs is in één tot twee jaar terugverdiend, afhankelijk van de inzet en het aantal draaiuren.”

Kroesbergen en Crama menen dat de hybride techniek alleen rendeert als daar op een of andere manier elektriciteit aan te pas komt. Caterpillar volgt een andere weg en bouwt met de 336E-H een volledig hydraulische hybride graafmachine. De machinebouwer vindt hydraulica de beste hybride techniek voor grote(re) machines omdat het rendement groter is en ook minder onderhoud vergt.

Accumulator

Caterpillar gebruikt hydraulische accumulatoren die de energie opslaan die vrijkomt wanneer de bovenwagen afremt, legt Arjan van Gangelen van Caterpillar-importeur Pon Equipment Nederland uit. “Aan het begin van de volgende zwenking geven de accumulatoren de opgeslagen energie weer af aan de hydraulische zwenkmotor. De accumulator bestaat uit een cilinder die is gevuld met hydraulische olie en gas. Bij het opslaan van de remenergie wordt het gas samengedrukt; bij het afgeven van de energie dijt het weer uit. Caterpillar heeft de accumulator zelf ontwikkeld.

Gecombineerd met enkele bestaande technieken verstookt de hybride graver volgens Van Gangelen tot een kwart minder brandstof dan de standaard 336E. “Ook bij weinig intensieve zwenkbewegingen rendeert de regeneratie.” Dat laatste hangt volge ns Caterpillar evenzeer af van de vaardigheden van de machinist en de omstandigheden op de locatie.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels