artikel

Bouwteam heeft onmogelijke taak

bouwbreed

Als een leerkracht aandacht geeft aan een zieke leerling, bestaat daarvoor veel waardering. Zo roept ook de actieve aandacht van minister Liesbeth Spies voor de kritieke situatie van de bouwsector veel warme en vertederende reacties op. Maar voor echt herstel is iets heel anders nodig, betoogt Piet Oskam.

De minister geeft met haar initiatief blijk van oprechte zorgen over de moeilijke situatie waarin de bouwsector is beland. Zij wil met een bouwteam een impuls geven aan het herstel van de sector en een toekomstperspectief schetsen. En hoewel voor echt herstel van omzet en resultaat in alle schakels van de bouwkolom iets heel anders nodig is, kan de positieve betrokkenheid van de minister het herstelproces bevorderen.

Een langdurig door ziekte afwezige leerling verdient bezoek van klasgenoten. Daar knapt zo’n leerling van op. Als de bezoekgroep wordt samengesteld, ontstaat altijd rumoer in de klas. Zo ook bij de samenstelling het als ‘dreamteam’ gelanceerde team van experts. Natuurlijk krijgt de klassenvertegenwoordiger de rol van delegatieleider en mag het populairste meisje altijd mee. Zo worden meer zaken geregeld. Directe vriendjes van de zieke mogen niet ontbreken, de groep mag niet te groot zijn en moet de groeten en de beste wensen van de juf en de klas overbrengen. De bezoekers houden zich niet bezig met medische handelingen. Zo’n bezoek werkt bevorderend voor het herstel en maakt terugkeer van de zieke gemakkelijker.

Zo is het ook met het door minister Spies benoemde team. Het beschikt niet over middelen en mogelijkheden om de kwakkelende bouwsector er bovenop te helpen. Dat vraagt visie, beleid en daadkracht van bevoegde overheden, professionele belangenbehartigers en meedenkende marktpartijen.

De bouwsector staat bol van de kennisinstituten, instellingen en andere verbanden. De verbrokkeling in kennisland geeft een rommelige kennisinfrastructuur te zien. Er is veel kennis, maar die ligt heel verspreid en is weinig toepassingsgericht.

De Regieraden Bouw en PSIB lieten een ruime erfenis na, maar daarmee is slordig omgesprongen. Een recente fusiepoging tussen CROW en CUR is afgeketst. Bestaande instituties als SBR en SEV moeten dringend op zoek naar nieuwe financieringsbronnen. Andere instituties als EIB en Stabu hebben een verouderde werkwijze en aantoonbaar moeite om de actuele ontwikkelingen bij te houden. De drie TU’s komen maar moeizaam tot een gezamenlijke agenda. De brug tussen wetenschap en bedrijfspraktijk lijkt steeds opnieuw opgehaald te worden. De fragmentatie van het bouwproces leidt tot deelbelangen, waardoor het totale belang vaak overschaduwd raakt.

Kortom: de bouwsector is niet alleen in economisch zwaar weer beland, maar beschikt evenmin over de ruggengraat om fier overeind te blijven. De rommelige kennisinfrastructuur en een verbrokkelde belangenbehartiging leiden tot pappen en nathouden. Dat kan beter. Vanuit het Centrum voor Innovatie van de Bouwkolom (CIB) wordt sinds de oprichting in 2003 met veel succes gewerkt aan een netwerk van innovatieve marktpartijen uit alle schakels van de bouwkolom. Dat netwerk biedt de contouren van een nieuwe structuur. Haagse kringen gaan makkelijk voorbij aan dit bottom upinitiatief, juist omdat de huidige beroepslobbyisten hun uitvalsbasis hebben in gefragmenteerde brancheorganisaties. Het is ondenkbaar dat de broodnodige innovatie aanpak voortkomt uit de gevestigde orde.

Topsector

Een leerkracht besteedt doorgaans veel aandacht aan de prestaties van topleerlingen. Een zwakke leerling krijgt via het bezoekteam pas aandacht na lange afwezigheid.

Zo lijkt het ook te zijn gegaan bij het sectorenbeleid van de overheid. Eerst zijn tien topsectoren benoemd en van een innovatie-agenda voorzien. De regie ligt bij het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I). Nadat de regering is geattendeerd op de afwezigheid van de bouwsector, is onder regie van het ministerie van Binnenlandse Zaken daarvoor alsnog een adviesteam geformeerd.

Er zijn opvallende verschillen tussen de mandaten van de topteams en van het bouwteam. Het succes van een sector hangt nooit af van een door de overheid ingesteld team. Uiteindelijk zijn het de ondernemers die een sector naar de top brengen. Voor elke sector ligt de top ergens anders.

Innovatie en integratie zijn de twee sporen waarlangs ondernemers in de bouwkolom de top bereiken. Succesvolle ondernemers doen dat op eigen kracht. Wie zich afhankelijk maakt van een door de minister ingesteld team, heeft de urgentie niet begrepen. Mooi dat de minister een knipoog geeft naar de kwakkelende bouwbranche, voor echt herstel is iets heel anders nodig. Het doet de zieke leerling goed als hij bezoek van klasgenoten krijgt, maar echt beter wordt hij er niet van.

Directeur Centrum voor Innovatie van de Bouwkolom (CIB), Zeist

p.oskam@bouwkolom.org

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels