artikel

Gemeente kan jonge woningkoper steunen

bouwbreed Premium

De koop en verkoop van woningen zit vast. Vooral voor jongeren zijn er verschillende redenen om op dit moment geen huis te kopen. Maar de gemeenten kunnen het tij keren, meent Jan de Koning. Zij kunnen jongeren steunen door middel van een starterspremie of erfpachtregeling.

De bouwsector heeft het zwaar. Voor de woningbouw lijkt het Lenteakkoord de plannen rond de aanpak van de hypotheekrenteaftrek, de verhoging van het btw-tarief en de extra bezuinigingen juist averechts te werken. Ook de verwachting dat de uitslag van de verkiezingen in september leidt tot het verbeteren van het bouwklimaat, is niet hooggespannen. Daarom moet de bouwsector hoop putten uit andere oplossingen. Bijvoorbeeld door jonge mensen een handje te helpen.

Huizenbezitters hebben in deze tijden vaak nog geduld of wachten tot de prijzen van woningen nog verder dalen – het gevolg is dat de koop en verkoop van woningen bijna is stilgevallen – maar voor jonge mensen die wel een huis willen kopen, ligt het anders. De belemmeringen om een huis te kopen zijn (financieel) zo groot dat het voor hen bijna onmogelijk is om de ‘kopersmarkt’ te betreden.

Aangescherpte kredietbeleid

Financiering is lastiger door de opstelling c.q. het aangescherpte kredietbeleid van bankinstellingen. De generatie die in de jaren zeventig en tachtig een woning heeft gekocht, herinnert zich ongetwijfeld nog wel het fenomeen van de premiekoopwoningen. Ook in die tijd was het moeilijk om een woning te kopen. In eerste instantie waren ze er niet en de hypotheekrente kende toen een stand van soms wel 10 of 11 procent. Om toch de mogelijkheid te geven om een woning te kopen, werd een premie door de overheid verstrekt: de zogeheten premie A en premie B woningen.

Ook in deze tijd zien wij dat enkele gemeenten jonge potentiële kopers willen helpen in de vorm van een ‘starterspremie’. In tijden van bezuinigingen bij de gemeentelijke overheid een lovenswaardig streven. In 2013 gaan de voorbereidingen voor de gemeenteraadsverkiezingen weer van start. Politieke partijen zullen hun best doen om aan te geven dat er meer woningen moeten worden gebouwd in hun gemeenten. Dat is een prima initiatief, maar dan ook graag erbij aangeven welk beleid daarvoor nodig is. Duidelijk is wel dat gemeenten de komende tijd (extra) gaan bezuinigen en keuzes maken. Afscheid nemen van prestigieuze plannen, ambitieniveau neerwaarts bijstellen, de tering naar de nering zetten en vooral een sober beleid voeren. Geen leuke boodschap voor politieke partijen, maar wel een eerlijke. Binnen het beperkte financiële speelveld van de gemeente kan worden gekozen voor het steunen van jongere woningkopers in de vorm van een ‘starterspremie’. Het mes snijdt daarbij aan meerdere kanten: de gemeenten kunnen hun jonge inwoners vasthouden, te ontwikkelen locaties worden bebouwd, er komt een einde aan renteverliezen op die locaties en (lokale) bouwbedrijven en bouwvakkers komen weer aan de bak. Dat is een mooi perspectief.

Of er daarbij ook nog steun van de landelijke politiek komt, hangt mede af van de verkiezingen van september. Wil de nieuwe regering de bouw ‘vlottrekken’ ? Persoonlijk verwacht ik dat de stimulans van onderop moet komen. De gemeenten worden namelijk direct geconfronteerd met de vraag van jongeren om woningen, niet alleen koopwoningen maar ook betaalbare huurwoningen. Diezelfde gemeenten beseffen dat grondposities geen ‘melkkoe’ meer zijn. Zij moeten terugkeren naar de basis van wat inwoners in gemeenten willen, namelijk één van de primaire levensbehoefte:n ‘een dak boven het hoofd’.

Impuls

Er is nóg een impuls via gemeenten mogelijk. In een samenwerking met woningbouwcorporaties en banken is een eerder toegepast instrument beschikbaar op grond waarvan met name jongeren kansen krijgen om zich op de kopersmarkt te begeven. De doorstroming die dan gaat plaatsvinden, biedt perspectief om de bouw van woningen uit het slop te halen. Naast mogelijkheden om tot premiekoopwoningen over te gaan kan namelijk ook weer worden gedacht aan het fenomeen ‘erfpacht’. Door bouwkavels uit te geven in erfpacht en niet in eigendom, profiteert de gemeente dan ook van de waardestijging. Nu zal de waardestijging de komende jaren miniem zijn, maar erfpacht is mogelijk een opstap om de koop van een (kavel)woning te stimuleren.

Reageer op dit artikel