artikel

Wetenschap: Investeer in microklimaat steden

bouwbreed

Klimaatadaptatie in drukke steden vergt meer dan moderne technologie, zoals ventilatoren en airconditioners. Het onder controle krijgen van binnenstedelijke hitte en vochtigheid is ook een kwestie van slim inrichten.

Nu het klimaat opwarmt, stijgt ook de temperatuur in onze steden. Uit recente metingen blijkt dat het zomers in de binnensteden van Rotterdam, Wageningen en Utrecht 5 tot 7 graden warmer is dan op het platteland. Tijdens hittegolven leidt dit tot een sterke toename van het aantal sterftegevallen, vooral onder ouderen en zieken. Voor een deel kun je deze ‘hittestress’ toeschrijven aan de opwarming van de aarde, maar ook de inrichting van onze steden en de gebruikte materialen spelen een rol. Zo houden zwarte asfaltwegen veel warmte vast, net zoals het beton en baksteen van gebouwen. Wie het zich kan permitteren, lost dit probleem binnenshuis op door de airco aan te zetten. Maar daarmee verplaats je alleen het probleem: van binnen naar buiten. En voordat iedere stadsbewoner in dit land een airco aan zijn gevel heeft gemonteerd, moeten we ons misschien afvragen of er geen goedkopere, betere en mooiere alternatieven zijn. Waarom niet samen de hele stad luchten, in plaats van ieder zijn eigen huis?

Op de Universiteit van Utrecht was de ingang van een flatgebouw lange tijd moeilijk bereikbaar, vanwege tegenwind. En tegenover het Centraal Station van Rotterdam waarschuwt een rode vlag wandelaars regelmatig voor rukwinden. Als ingenieurs en stedenbouwkundigen zulke lokale klimaathinder kunnen oplossen met slim geplaatste afdakjes en schermen, dan moeten ze een opgewarmde binnenstad toch ook beter kunnen ventileren? Als we dan toch aan de slag gaan om het microklimaat van de stad te verbeteren, laten we dan vooral ook de kennis uit het verleden benutten. Italiaanse steegjes zijn immers zo koel door de enorme koudecapaciteit van de vaak dikke muren en omdat ze smal en schaduwrijk zijn. En de traditionele Chinese bouwstijl, befaamd vanwege zijn uitstekende, natuurlijke ventilatie, kan helpen bij het bestrijden van algengroei en schimmelvorming op muren. Al met al voldoende uitdagingen voor toegepast wetenschappelijk onderzoek. En daar is meer voor nodig dan computermodellen die effecten doorrekenen.

Om het microklimaat onder de knie te krijgen, moet je bijvoorbeeld ook onderzoek doen aan schaalmodellen, liefst in geavanceerde faciliteiten zoals windtunnels. Een pleidooi om in dit soort faciliteiten te investeren vanuit de sector is op z’n plaats!

Managing director gebouwde omgeving TNO

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels