artikel

Lean bouwen in de directiekamer

bouwbreed

Een belangrijk principe van ‘lean’ bouwen is dat beter gebruik wordt gemaakt van de kennis en kunde van de medewerkers aan de basis. In de uitrol van het gedachtegoed lijkt dit principe echter door te slaan, vrezen Pieter van der Zwet en Selma Heskamp. Alsof het alleen de basis is die anders moet werken. Niets […]

Een belangrijk principe van ‘lean’ bouwen is dat beter gebruik wordt gemaakt van de kennis en kunde van de medewerkers aan de basis. In de uitrol van het gedachtegoed lijkt dit principe echter door te slaan, vrezen Pieter van der Zwet en Selma Heskamp.

Alsof het alleen de basis is die anders moet werken. Niets is minder waar. Lean bouwen vraagt juist ook om een andere manier van aansturen. Alleen met betrokkenheid en gerichte sturing vanuit de top van de onderneming is het volle potentieel van lean in de bouw te realiseren.

Lean is vooral een managementfilosofie en niet alleen een manier om processen te verbeteren en slimmer te werken in projecten. Het is een manier om in de hele keten anders te werken. Steeds meer bouwbedrijven hebben inmiddels ervaring opgedaan met lean. We zien echter vaak gebeuren dat dit soort initiatieven beperkt blijft tot decentrale ervaringen van enthousiast geworden bedrijfs- en projectleiders. Na afloop van het project gaan de betrokken medewerkers weer hun eigen weg, zonder dat aandacht wordt besteed aan borging van de kennis en toepassen van de geleerde lessen in andere projecten. Voortzetting in een ander project is dan volledig afhankelijk van de affiniteit van de betrokken mensen. Hiermee wordt een grote kans gemist.

Om lean succesvol naar een hoger niveau te tillen, is als eerste de directie en niet de uitvoering aan zet. Lean bouwen moet namelijk niet alleen worden gemanaged in de uitvoering, maar zeker ook op strategisch niveau en richting klanten, zakenpartners en de interne ondersteunende organisatie. De directie is bij uitstek in staat de verbinding te maken met werkprocessen over de volle breedte van de organisatie .

Het management heeft een kaderscheppende en een richtinggevende taak. Kaderscheppend door het creëren van de juiste omgeving. De leiding van de onderneming dient lean bouwen aan te moedigen en te faciliteren. Dit betekent een andere manier van, een veel meer dienende vorm, van leidinggeven. De richtinggevende taak ligt in het bewaken van de uitgangspunten, de te realiseren doelen en de voortgang. Een echt succesvol lean bouwbedrijf betrekt ook de ketenpartners. Een organisatie als Toyota, waar lean ooit begon, werkt heel nauw samen met zijn ketenpartners en maakt heldere afspraken over de te leveren kwaliteit. Voor de bouw in Nederland is een belangrijke ontwikkeling dat opdrachtgevers als Rijkswaterstaat ook meer en meer aandacht besteden aan lean.

Lean is niet af te doen als oude wijn in nieuwe zakken. Hiervoor zijn de resultaten in de praktijk simpelweg te overtuigend. Er verandert namelijk écht iets. Doorlooptijden kunnen substantieel worden verkort, de arbeidstevredenheid gaat meetbaar omhoog en de verspilling wordt aantoonbaar verminderd. Maar deze reis naar succes kent hobbels om te overwinnen en heilige huisjes om te doorbreken. Lean starten is vaak niet het probleem. Lean volhouden wel. Alleen het leiderschap van de organisatie heeft de sleutel in handen om dit leerproces echt op gang te brengen en te houden.

Segmentleider Building & Construction bij KPMG

Manager Lean Management bij KPMG

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels