artikel

Red levens met veiligheidsregels

bouwbreed

De introductie van twaalf basisveiligheidsregels waar iedere werk-nemer van Shell zich aan dient te houden, had een aanzienlijke daling van het aantal ongevallen tot gevolg. Volgens Cor van den Berg is dit alleen weggelegd voor organisaties met een veiligheidscultuur van hoog niveau. Tijdens het verleden week gehouden NVVK-veiligheidscongres, maakte veiligheidsgoeroe Jop Groeneweg korte metten met […]

De introductie van twaalf basisveiligheidsregels waar iedere werk-nemer van Shell zich aan dient te houden, had een aanzienlijke daling van het aantal ongevallen tot gevolg. Volgens Cor van den Berg is dit alleen weggelegd voor organisaties met een veiligheidscultuur van hoog niveau.

Tijdens het verleden week gehouden NVVK-veiligheidscongres, maakte veiligheidsgoeroe Jop Groeneweg korte metten met het veiligheidsdogma dat veiligheidsmaatregelen alleen effectief kunnen zijn, als ze op organisatorisch niveau genomen worden. Hij vertelde over de achtergronden van Shell’s ‘Life-Saving Rules’: een eenvoudige set van twaalf basisregels waar alle werknemers (en aannemers die voor Shell werken) zich aan dienen te houden. Sinds de introductie ervan is zowel het aantal incidenten, als het aantal dodelijke ongevallen bij Shell aanzienlijk gedaald. Reden genoeg dus om bestaande vooroordelen aan de kant te zetten en met een open mind de Life-Saving Rules tegemoet te treden.

Aan Shell’s basisregels ligt een onderzoek van ruim 300 dodelijke ongevallen ten grondslag. Deze ongevallen vonden plaats binnen Royal Dutch Shell PLC in de periode 1995-2006. Gekeken werd waar de slachtoffers mee bezig waren, op het moment van het ongeval. Dus op het moment dat alle andere veiligheidsmaatregelen, die het ongeval hadden moeten voorkomen, gefaald hadden. Veelal dus de meer organisatorisch getinte maatregelen op systeemniveau. Shell stelde vast dat het effect van maatregelen die op dit niveau worden genomen, in de regel erg lang op zich laat wachten. In de wetenschap dat er dodelijke slachtoffers mee gemoeid waren, vond Shell het onacceptabel zo lang te wachten op deze effecten.

Tekortkomingen

Zoals gezegd is van alle slachtoffers onderzocht welke de laatste handeling was, die het mogelijk maakte dat het dodelijk ongeval kon gebeuren. Stel een bouwplaatsmedewerker wordt getroffen door een uit een hijskraan vallende kanaalplaat. Op organisatorisch niveau zijn er tal van tekortkomingen. Waarom draaide de hijskraan met een last over mensen heen en was het gebied waarover gehesen werd, niet afgezet? Was de klem gekeurd en afgestemd op het type kanaalplaat? Was de aanpikkelateur geïnstrueerd de uitvalbeveiliging te gebruiken? Hoe is een en ander contractueel met de leverancier van de kanaalplaten geregeld? Al deze achterliggende factoren nemen echter niet weg dat het slachtoffer op het fatale moment de beslissing nam om onder de in de hijskraan hangende plaat door te lopen. Daarmee overtrad het slachtoffer de elementaire veiligheidsregel om dit niet te doen. Ook degene die belast was met het toezicht, treft blaam. Hij stond immers de overtreding van de veiligheidsregel toe. Met alle gevolgen van dien.

De analyse van de 300 ongevallen maakte duidelijk dat de slachtoffers dit soort overtredingen meestal niet uit eigenbelang maakten, maar in de stellige overtuiging het bedrijf hiermee een dienst te bewijzen. Op grond van deze analyse was het Shell duidelijk dat het van het grootste belang was de organisatie duidelijk te maken, dat het overtreden van dit soort veiligheidsregels noch in het belang van de medewerker, noch in het belang van het bedrijf was.

De onderzoeksresultaten leverden een overzicht van fatale overtredingen op. De meest voorkomende werden vertaald in twaalf basisregels. Regels die altijd en onder alle voorwaarden voor alle werknemers en aannemers van Shell gelden: de Life-Saving Rules. Voor elk ervan geldt dat niet naleven kan leiden tot een dodelijk ongeval. ‘Begeef je niet onder een hangende last’, is één van de Life-Saving Rules.

De regels werden op 1 juli 2009 van kracht. Maar niet eerder dan dat bijna 500.000 mensen (!) hierover werden voorgelicht. Sindsdien wordt tijdens elke bespreking, voorafgaand aan de daadwerkelijke uitvoering van een activiteit, eerst beoordeeld of aan de Life-Saving Ruleskan worden voldaan.

Op het niet naleven ervan staan niet misselijke sancties: van disciplinaire maatregelen tot ontslag op staande voet. Hiermee wil Shell benadrukken dat het haar ernst is, omdat de ultieme prijs die voor het niet naleven betaald moet worden, de dood, te allen tijde te hoog is.

Ik ben het overigens wel volledig eens met de waarschuwing van Jop Groeneweg. Voor een succesvolle introductie van Life-Saving Rulesis de volle steun van het topmanagement onontbeerlijk. Absolute voorwaarde is een hoog veiligheidscultuurniveau en een organisatie waarbij van hoog tot laag het credo ‘we werken veilig of niet’ leidend is, ongeacht de bedrijfsmatige consequenties.

Veiligheidskundige bij Aboma

Ede

www.aboma.nl

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels